Lingvističke aktuelnosti

M. Rančić: Norma kodnih rasporeda i srodna pitanja (prvi deo)

Upisano u kategoriju: Pregledni članci, Broj 5

Lingvističkoj javnosti je neophodno da se podrobnije upozna sa problematikom kodnih rasporeda, grafije i srodnim pitanjima. Ovo su granične oblasti nauke o jeziku, ali danas, u vremenu sve veće vezanosti za elektronsku tehnologiju, od presudne važnosti za nesmetanu i valjanu komunikaciju.

Pročitaj kompletan tekst »

R. Trnavac: Ana Vježbicka i interkulturalna škola semantike

Upisano u kategoriju: Pregledni članci, Broj 5

Ovaj članak ima za cilj da predstavi osnovne principe interkulturalne semantičke škole Ane Vježbicke na osnovu knjige „Semantičke i leksičke univerzalije”, u kojoj su definisani sledeći principi semantičke teorije[1]:

Pročitaj kompletan tekst »

A. Wierzbicka: Emotions across languages and cultures: Diversity and universals (R. Trnavac)

Upisano u kategoriju: Prikazi, Broj 5

Knjiga fokusira pažnju kako na kulturnim razlikama u pogledu oblikovanja emocija tako i na „emocionalnim univerzalijama”. U pogledu „univerzalnosti i različitosti emocija kroz kulture” Ana Vježbicka se slaže sa psihologom Vilijem Džejmsom koji ističe da, dok su ljudi, s jedne strane, sposobni na veliki broj različitih emocija, sa druge strane, ove različite emocije u čoveku nisu jasno izdiferencirane među sobom. Način na koji ljudi interpretiraju svoje emocije zavisi i od leksičkog sadržaja maternjeg jezika. Kao što u etnobiologiji jedna kultura klasifikuje miša i pacova kao dve životinje, a u drugoj ova vrsta može biti klasifikovana kao jedna (nezumi, japanski), razlog za to da osećanje bude definisano kao „jedno” ili „dva različita” zavisi u mnogome od jezika kroz čiju prizmu se ova osećanja interpretiraju, te samim tim i od kulture kojoj pripada taj jezik. Vježbicka osuđuje pokušaje „ekstremnog univerzalizma” nekih naučnika (na primer Pola Ekmana) koji tvrde da postoji lista „osnovnih emocija”, te da je ona prepoznatljiva u svim kulturama.

Pročitaj kompletan tekst »

H istory and perspectives of language study. Papers in honor of Ranko Bugarski (V. Đukanović)

Upisano u kategoriju: Prikazi, Broj 5

Ugledni izdavač lingvističke literature, John Benjamins Publishing Company, izdao je 2000. godine internacionalni zbornik radova posvećen Ranku Bugarskom, jednom od najpoznatijih i najuticajnijih jugoslovenskih lingvista. Svoje radove u ovom zborniku objavilo je 17 lingvista iz 11 zemalja. Radovi su grupisani u tri odeljka, a ti odeljci, po mišljenju priređivača, predstavljaju oblasti lingvistike kojima je Ranko Bugarski dao značajan doprinos.

Pročitaj kompletan tekst »

Dž. Jahić, S. Halilović, I. Palić: Gramatika bosanskoga jezika (M. Šipka)

Upisano u kategoriju: Prikazi, Broj 5

S velikim oduševljenjem, kakvo obično ne prati izdavanje lingvističkih djela, čak ni onih najznačajnijih, dočekana je u Sarajevu pojava Gramatike bosanskoga jezika trojice autora: prof. dr Dževada Jahića, prof. dr Senahida Halilovića i asistenta Ismaila Palića, sve trojice sa sarajevskog Filozofskog fakulteta. Poslije naglašenog javnog predstavljanja pred mikrofonima i televizijskim kamerama, u novinama su se pojavili napisi pod krupnim naslovima: Veliki iskorak za nauku, pa onda: Dobili smo gramatiku kojom možemo ići u slavistički naučni svijet i sl., a jedan je istaknuti bošnjački političar i naučni radnik izjavio da je to knjiga „na kojoj ćemo od sada graditi našu državu”.

Pročitaj kompletan tekst »

M. Sokolova i dr.: Morfematické slovník slovenčiny (D. Sokolović)

Upisano u kategoriju: Prikazi, Broj 5

Morfemski rečnik slovačkog jezika (u daljem tekstu Rečnik) predstavlja specijalni tip lingvističkog rečnika i kolektivno je delo četvoro autora. Zamišljen je kao pomoćni priručnik u izučavanju slovakistike na fakultetima, naročito u oblastima fonologije, morfofonologije, morfologije i derivatologije savremenog slovačkog jezika. U širem smislu zadatak rečnika je, kako sami autori ističu, da popuni prazninu koja je u slovačkoj lingvistici postojala. Postojeća leksikografska izdanja nisu mogla u potpunosti poslužiti pri rešavanju određenih problema u sistemu slovačkog jezika kao samostalnog slovenskog jezika, naročito u oblasti morfemske analize i derivatologije. U isto vreme, ovaj rečnik predstavlja osnovu za rečnik korenskih morfema i obratni morfemski rečnik.

Pročitaj kompletan tekst »

F. Tanocki: Hrvatska riječ – Jezički priručnik (J. Nedić)

Upisano u kategoriju: Prikazi, Broj 5

U knjizi je, uz Predgovor, Uvod, Kazalo pojmova te Bilješku o piscu, objavljeno 120 „nešto prerađenih” članaka prethodno objavljenih u osječkom dnevnom listu Glasu Slavonije (1989–1991).

Pročitaj kompletan tekst »

B. Čigoja: Najstariji srpski ćirilski natpisi (grafija, ortografija i jezik) (D. Novakov)

Upisano u kategoriju: Knjige, monografije, Broj 5

Sačuvani spomenici naše pismenosti predstavljaju najpouzdanije svedoke prošlih vekova (HII i HIII vek). Oni su objedinjeni u knjizi B. Čigoje pod nazivom „natpisi“ i predstavljaju prigodne tekstove uklesane na kamenu koji sam po sebi simbolizuje večnost.

Pročitaj kompletan tekst »

R. Bugarski: Lica jezika. Sociolingvističke teme (B. Čigoja)

Upisano u kategoriju: Knjige, monografije, Broj 5

Nova knjiga našeg uglednog lingviste Ranka Bugarskog obuhvata tekstove nastale posle autorovih Sabranih dela u dvanaest knjiga (1996–1997) između leta 1997. i leta 2000. Tekstovi su sa sociolingvističkom tematikom raspoređenom u tri dela, i to: prvi – O našem jeziku; drugi – O raznim licima jezika, i treći – Bibliografski prilozi.

Pročitaj kompletan tekst »

V. Anić: Jezik i sloboda (J. Nedić)

Upisano u kategoriju: Knjige, monografije, Broj 5

Knjiga sadrži 34 teksta, objavljena u zagrebačkom časopisu „Erasmus” od 1992. godine, nedavno preminulog hrvatskog lingvista Vladimira Anića (1930–2000), autora „Rječnika hrvatskoga jezika”, izdanog u tri izdanja i štampanog do aprila 1998. godine u ukupnom tiražu od 61.000 primjeraka.

Pročitaj kompletan tekst »

R. Simić: Osnovi sintakse srpskog jezika (I. Bojović)

Upisano u kategoriju: Knjige, monografije, Broj 5

Kao plod dugogodišnjeg izučavanja jezika, posebno teorijsko-metodoloških stremljenja u oblasti sintakse, krajem protekle godine izašla je knjiga Osnovi sintakse srpskog jezika prof. Radoja Simića. U uvodu svoje knjige autor odaje priznanje velikim umovima lingvističke misli, kakav je npr. N. Čomski, ali se suprotstavlja generativnom pristupu izučavanja sintaksičke strukture jezika, kao i svakom drugom koji pokušava da jezičke pojave objasni samo iz jedne teorijske perspektive. Autor traži oslonac ne u jednom teorijskom shvatanju o sintaksičkoj strukturi jezika, već u lingvističkoj tradiciji – posebno evropskoj – kao celini, kao i modernim stremljenjima u izučavanju sintaksičkih problema.

Pročitaj kompletan tekst »

D. Šipka: Osnovi leksikologije i srodnih disciplina (Đ. Otašević)

Upisano u kategoriju: Knjige, monografije, Broj 5

Cilj je ovog priručnika, kako ističe autor, „da se izgradi koherentan i jednostavan model opšteg i srpskohrvatskog leksikona, ponude nova rješenja pojedinih leksikoloških problema i na jednom mjestu pruži uvid u osnovne probleme i pristupe onih lingvističkih disciplina u čijem je centru proučavanja leksička jedinica odnosno leksikon”

Pročitaj kompletan tekst »

G. Neweklowsky: Dositej Obradović Leben und Abenteuer (D. Šipka)

Upisano u kategoriju: Knjige, monografije, Broj 5

Profesor bečkog (u vreme izlaska knjiga klagenfurtskog) univerziteta, Gerhad Neweklowsky u dva toma (posebno za prvi i drugi tom Života i priključenija – drugi tom zapravo su Dositejevi prevodi uglavnom Ezopovih basni), a u izdanju Austrijske akademije nauka, predstavio je alfabetsku i odostražnu konkordansu, te frekvencijske liste lema sortirane alfabetski i po čestoti. U oba toma nalazimo i studiju o jeziku.

Pročitaj kompletan tekst »

J. Vuksanović: Prilozi iz lingvistike i nastave srpskog jezika (Đ. Otašević)

Upisano u kategoriju: Knjige, monografije, Broj 5

Knjiga Prilozi iz lingvistike i nastave srpskog jezika Jovana Vuksanovića osvetljava tri grupe pitanja: teorijskih, standardoloških i metodičkih. Zbog toga se ovde, u stvari, nalaze tri knjige među istim koricama.

Pročitaj kompletan tekst »

M. Šipka: Zašto se kaže? (B. Čigoja)

Upisano u kategoriju: Knjige, monografije, Broj 5

Jezik je božanstvo. Može se sagledavati, ispitivati duhom, osećati, ali ne i do kraja saznati. Jezik je more kojim se može celi život broditi a čije se dubine ne mogu u životu pojedinca dokučiti do kraja. Jezik je carstvo u kojem je smešten duh čitave zajednice. Spoznati ga spoznavanjem značenja reči najbolji je put. Tog je shvatanja i Milan Šipka. U svojoj trećoj knjizi Zašto se kaže? svet bivšeg radoznalog dečaka otvara se pred nama i poziva na dalju igru udruženog saznavanja. Kako odoleti tom plemenitom pozivu na stvaralačku igru duha?

Pročitaj kompletan tekst »

M. Petrovski i dr.; D. Belegišanin i dr.: Učimo srpski 1 i 2 (V. Vasić)

Upisano u kategoriju: Knjige, monografije, Broj 5

Prvo na što prilikom predstavljanja nekog udžbenika treba odgovoriti jeste: kome je udžbenik namenjen, odnosno na kakvim kursevima će se koristiti. Kada je reč o udžbenicima stranog jezika ta pitanja dobijaju sledeća potpitanja: da li je kurs početni ili produžni, da li se izvodi u okviru višegodišnje specijalizovane nastave (fakultetska nastava) ili kao kratkoročni kurs u odgovarajućim školskim centrima za učenje stranih jezika, te s tim u vezi i da li se izvodi za filološki obrazovane polaznike ili za polaznike sa srednjim ili visokim obrazovanjem nefilološkog smera, i, dalje, da li se kao kratkoročni kurs izvodi u zemlji gde taj jezik ima status standardnog jezika ili u inostranstvu, itd. Učimo srpski 1 i Učimo srpski 2 udžbenici su srpskog jezika za strance, koncipirani prvenstveno tako da se koriste na kratkoročnim kursevima, organizovanim u specijalizovanim školskim centrima nefakultetskog tipa u sredini gde je srpski L1, iz čega nužno proizilazi da je namenjen vrlo različitim korisnicima – onima čiji je maternji jezik genetski i tipološki srodan sa srpskim jezikom (npr. ruski, ukrajinski, poljski), genetski ali ne i tipološki srodan (npr. bugarski), niti genetski niti tipološki (npr. engleski), zatim onima čiji maternji jezik pripada jezicima istog ili bliskog kulturnog kruga kao i srpski (evropski jezici) ili onima s kojima srpski jezik nema kao zajednički ni jedan relevantan jezički ili sociolingvistički parametar (npr. korejski).

Pročitaj kompletan tekst »

Spisi Odbora za standardizaciju srpskog jezika III (Đ. Otašević)

Upisano u kategoriju: Zbornici, Broj 5

Već na samom početku ove godine pojavili u se Spisi Odbora za standardizaciju srpskog jezika u kojima je, kao i u prethodne dve godine, sakupljen celokupan materijal vezan za rad Odbora i njegovih komisija u toku 2000. godine. Sto pedeset odštampanih primeraka dovoljno je da Spisi dođu do svih članova Odbora i komisija, kao i do ostalih lingvista (ali i ljudi drugih profesija) koje interesuje rad Odbora i problemi savremenog standardnog srpskog jezika.

Pročitaj kompletan tekst »

Srpski jezik IV/1–2

Upisano u kategoriju: Časopisi, Broj 5

Šta reći o zborniku koji je pred nama?

Pre svega da je to jedna velika knjiga naučnog pamćenja i sećanja na bogato i raznorodno delo Ljubomira Stojanovića. Zbog neprilika u kojima živimo zbornik se pojavio sa dve godine zakašnjenja, a posvećen je 140-godišnjici rođenja i 70-godišnjici smrti Ljubomira Stojanovića. Zbornik je nastao kao rezultat rada na naučnom skupu u rodnom mestu Ljubomira Stojanovića, gde se okupila grupa pregalaca koja je sa ove vremenske distance pristupila i sa više aspekata osvetlila život i delo Ljubomira Stojanovića. Podršku ovom poduhvatu dale su gotovo sve institucije Jugoslavije i Republike Srpske koje se na bilo koji način bave onim naukama i naučnim disciplinama kojima se bavio i Ljubomir Stojanović.

Pročitaj kompletan tekst »

J. Bachmannová: Podkrkonošské slovník (M. Vučković)

Upisano u kategoriju: Rečnici, Broj 5

Институт за српски језик САНУ покренуо је 2004. године едицију „Монографије”. У њој се објављују „резултати истраживања која се спроводе у склопу научних пројеката чији је носилац Институт за српски језик САНУ. Она обухватају најширу проблематику српског језика, како књижевног тако и народног, у прошлости и у садашњости”.

Pročitaj kompletan tekst »

B. Gerzić, N. Gerzić: Rečnik savremenog beogradskog žargona (R. Žugić)

Upisano u kategoriju: Rečnici, Broj 5

Rečnik savremenog beogradskog žargona jeste rečnik samo na prvi pogled. Ozbiljnijeg leksikografskog odnosa prema naznačenoj vrsti leksike nema, zbog čega se nameće konstatacija da je ovde reč o popisu žargona sa značenjima, uređenim po abecednom redosledu, a ne o leksikografskom delu.

Pročitaj kompletan tekst »
Sledeća strana »

Napravljeno pomoćuWordPressa