Lingvističke aktuelnosti

Upisano u kategoriju: Bibliografije, Broj 8-9

 

Prilozi za građu leksikološke i metaleksikografske bibliografije

važniji časopisi i zbornici do 1988. godine –

Ovde se donose leksikološki i metaleksikografski radovi do 1988. godine iz sledećih izvora:

 

ČASOPISI:

 

JEZIK (Zagreb)

KNJIŽEVNI JEZIK (Sarajevo)

KNJIŽEVNOST I JEZIK (Beograd)

NAŠ JEZIK (Beograd)

PRILOZI PROUČAVANJU JEZIKA (Novi Sad)

SUVREMENA LINGVISTIKA (Zagreb)

SVESKE (Sarajevo)

ZBORNIK ZA FILOLOGIJU I LINGVISTIKU (Novi Sad)

 

PERIODIČNE PUBLIKACIJE (broj znači godinu izdanja):

 

KOMPJUTERSKA OBRADA LINGVISTIČKIH PODATAKA 77

KOMPJUTERSKA OBRADA LINGVISTIČKIH PODATAKA 82

LEKSIKOLOGIJA I LEKSIKOGRAFIJA 82

LEKSIKOLOGIJA I LEKSIKOGRAFIJA 84

LEKSIKOLOGIJA I LEKSIKOGRAFIJA 88

MEĐUNARODNI SASTANAK SLAVISTA U VUKOVE DANE (MSC) (nedostaju 5, 7, 8/1,2, 10, 11/2, 14/1,2, 15, 16/1,2)

NAŠ JEZIK U PRAKSI 79

RADOVI INSTITUTA ZA JEZIK U SARAJEVU

SAVJETOVANJE O KNJIŽEVNOM JEZIKU 77

SKUP O JEZIKU MATIJE DIVKOVIĆA 82

SKUP O JEZIKU PETRA KOČIĆU 79

SKUP O VUKU KARADŽIĆU, SARAJEVO, 87

 

Nisu uneti radovi o tvorbi, koji su dobro obrađeni u Babićevom priručniku. Građa se predočava tematski a na kraju je dat i autorski indeks.

 

Ovo je prvi u seriji priloga leksikološkoj i metaleksikografskoj građi, koji će u dogledno vreme biti objedinjeni u knjigu pod naslovom Bibliografija leksikologije i leksikografije. Kako su ovde predstavljeni samo radovi iz časopisa i zbornika, u cilju veće preglednosti odstupljeno je od uobičajenog formata bibliografskih jedinica.

 

Spisak koji se ovde objavljuje jednovremeno je probni balon pomenutog šireg projekta. Na osnovu reakcija na ovde objavljenu listu u narednim delovima i u budućoj knjizi biće primenjena preciznija ili obuhvatnija podela na oblasti. Onako kako su ovde izdovjene, oblasti čine pre opis osnovnih karakteristika a ne koherentnu taksonomiju. Isto tako, nije isključeno da bi neko drugi i/ili da bi se u nekom drugom pristupu radovi mogli drukčije svrstati u kategorije.

 

Spisak bibliografskih jedinica po oblastima

 

Dijalekatska leksikologija

 

1. Bukurić, Mileta Iz ratarske leksike Goraždevca (kod Peći) Prilozi proučavanju jezika, (1983), br. 19, str. 71-106

 Kratak uvod, potom azbučno uređen rečnik.

 

2. Češljar, Mirjana Iz leksike Ivande (Rumunski Banat) Prilozi proučavanju jezika, (1983), br. 19, str. 107-148

 Kratak uvod, potom azbučno uređen rečnik.

 

3. Galetin, Gordana Iz leksičke problematike severne Šajkaske Prilozi proučavanju jezika, (1980), br. 16, str. 59-92

 Kratak uvod, potom azbučno uređen rečnik

 

4. Grković, Jasmina Prilog poznavanju dijalekatske leksike Šumadije Prilozi proučavanju jezika, (1982), br. 18, str. 125-154

 Kratak uvod, potom azbučno uređen rečnik.

 

5. Hebib-Valjevac, Naila Neka iskustva u radu na terminologijama Savjetovanje 77, str. 73-78

 Iskustva iz rada na prikupljanju terminologije kosidbe, spiskovi, crteži i primeri.

 

6. Jahić, Dževad Dijalekat i međuetički (međunacionalni) odnosi - na primjeru leksičko-semantickih izoglosa u narodnoj materijalnoj kulturi istočnobosanskih Muslimana i Srba Sveske, (1984), br. 5-6, str. 393-404

 Na osnovu naziva za neke poljoprivredne alatke kod Srba i Muslimana zaključuje se da je faktor teritorijalne raslojenosti primaran, a da nacionalni faktor vrši nijansiranje unutar teritorijalnog.

 

7. Maksić, Mirjana Prilog proučavanju leksike Srema Prilozi proučavanju jezika, (1980), br. 16, str. 93-122

 Kratak uvod, potom azbučno uređen rečnik.

 

8. Malbaša, Zdravko Iz leksike sela Donjih Ramića kod Ključca u Bosanskoj krajini Prilozi proučavanju jezika, (1976), br. 12, str. 95-117

 Kratak uvod, abecedno uređen rečnik, tematski organizovani spiskovi.

 

9. Matić, Radoslav Imena ovaca u hercegovačkoj stočarskoj terminologiji Savjetovanje 77, str. 47-55

 Klasifikacija apelativa za ovce i njihovo sagledavanje u širokom civilizacijskom kontekstu.

 

10. Mihajlović, Velimir O sprskohrvatskoj ribarskoj terminologiji Savjetovanje 77, str. 13-16

 Izveštaj o projektu, metodima, radu s informatorima i nacrtu knjige na osnovi te građe.

 

11. Mijatović, Julijana Prilog poznavanju leksike srpskih govora u Mađarskoj Prilozi proučavanju jezika, (1983), br. 19, str.

 Kratak uvod, potom azbučno uređen rečnik.

 

12. Milovanović, Emilija Prilog poznavanju leksike Zlatibora Prilozi proučavanju jezika, (1983), br. 19, str. 15-70

 Kratak uvod, potom azbučno uređen rečnik.

 

13. Pižurica, Mato Prilog proučavanju stočarske terminologije u Crnoj Gori Savjetovanje 77, str. 101-138

 Tematski organizovana i delomično leksikografski obrađena građa sa terena Rovaca.

 

14. Pižurica, Mato Boje u zoonimiji Savjetovanje 77, str. 29-45

 U vidu tabela se predočavaju i komentarišu u širokom lingvističkom i antropološkom osvetljenju imena životinja dobivena po boji.

 

15. Puić, Savo Problemi pčelarske terminologije Savjetovanje 77, str. 69-71

 Istorijat pitanja, otvorena pitanja, nacrt kvestionara.

 

16. Rajković, Ljubiša Leksičko bogatstvo timočko-lužničkog govora Lek 82, str. 263-268

 Ilustracija bogatstva naziva, zalaganje za šire shvatanje norme i prihvatanje nekih leksema iz tog govora.

 

17. Šaulić, Anica Prilog leksici narodnih govora Naš jezik, n.s. VIII/7-10 (1957), str. 269-285

 Navode se i određuju lekseme karakteristične za oblast Sandžaka, Durmitora i Pive.

 

18. Sekereš, Stjepan Leksički prilozi iz Slavonije i Baranje Zbornik za filologiju i lingvistiku, (1976), br. 19/2, str. 143-158

 Kratak uvod, potom abecedno složen rečnik od oko 300 reči.

 

19. Sekulić, Ante Naša narodna imena mjeseci Jezik, 5/X (1962/63), str. 155-156

 Zalaganje za upotrebu tih imena koja postoje odavno i kojima se mnogo pisalo.

 

20. Simić, Milorad Dijalekatska leksika i njen odnos prema književnoj Lek 84, str. 171-174

 Dijalekatska leksika razlikuje se po širini prostora - od lokalne, preko regionalne do predelne, a u odnosu na književni jezik postoje one koje imaju književnojezičke adekvate i one koje ih nemaju.

 

21. Šojat, Antun Dijalekatska geografija i dijalektoloska leksikologija i leksikografija Književni jezik, (1982), god. 11, br. 2, str. 99-102

 Prikaz međunarodnog skupa o toj problematici održanog 18 i 19 marta 1982. u organizaciji JAZU.

 

22. Stanić, Milija Iz uskočke leksike Lek 82, str. 285-288

 Tri leksička sloja: stočarski, ratarski i moderni, potreba intenzivnijeg rada na dijalekatskim rečnicima.

 

23. Subotić, Jelisaveta Nazivi za stoku, opremu i stočarske proizvode u govoru Krivošija Prilozi proučavanju jezika, (1972), br. 8, str. 145-160

 Kratak uvod, potom rečnik sa definicijama, organizovan tematski

 

24. Urkalo, Milivoj M Vinogradarska leksika Bratiškovaca Prilozi proučavanju jezika, (1982), br. 18, str. 155-184

 Rad o opštim osobinama leksike, potom azbučno uređen rečnik.

 

25. Vitošević, Dragiša Pogled na jezičko blago Gruže Leks 82, str. 33-36

 Ukazivanje na neke neuobičajeno lepe reči i tvorbene mogućnosti iz govora Gruže kojima treba obogatiti današnji standardni jezik.

 

26. Vujičić, Dragomir Prilog poznavanju dosadašnjeg rada na terminologijama kod nas i u nekim drugim slovenskim zemljama Savjetovanje 77, str. 79-85

 Pregled projekata u Jugoslaviji, Poljskoj i SSSR-u.

 

27. Vuković, Gordana Terminologija kuće i pokućstva u Vojvodini Savjetovanje 77, str. 25-27

 Izveštaj o projektu, preliminarnim ispitivanjima, upitniku, načinu rada.

 

28. Vuković, Nenad Termini u čobanskim igrama Savjetovanje 77, str. 57-59

 Nazivi dvadesetak igara iz durmitorskog kraja, kratke napomene uz svaku.

 

29. Zajceva, Svetlana Specifična slovenska leksika u savremenim čakavskim govorima Prilozi proučavanju jezika, (1967), br. 3, str. 69-110

 Izdvajaju se tri grupe: reči kojih nema u štokavštini, a uglavnom ni u slovenačkom, reči zajedničke čakavstini, slovenačkom jeziku i čakavsko- slovenačke reči nepoznate štokavskim govorima.

 

30. d/lg Pešikan, Mitar Opšta i specifična leksika u dijalekatskim i istorijskim rečnicima Lek 84, str. 125-128

 Za specifičnu leksiku predlaže se puna obrada, a za opštu samo minimalno zasvedočenje, čime bi se na manjem prostoru dobio puniji uvid u celokupnu leksiku datog područja.

 

Dijalekatska metaleksikografija

 

31. Stepanović, Predrag “Baranjska leksika u Vukovom “Srpskom rječniku” MSC 17, sv. 1, str. 227-236

 Analiza porekla, forme i značenja leksema koje je Vuku ustupio Adam Dragosavljević. Analiza Dragosavljevićevog rada.

 

32. Tolstoj, Nikita Srpskohrvatska dijalekatska leksikografija u lingvogeografskoj perspektivi Lek 84, str. 181-190

 O arealnoj i tematskoj podeli građe, te tipovima rečnika, široka teorijska obrazloženja i pregled literature.

 

Dijalekatska terminologija

 

33. Marković, Blagoje V “Iz leksike i frazeologije “društvenih” igara Vračana” Prilozi proučavanju jezika, (1975), br. 11, str. 163-177

 Kratak uvod, potom azbučno složen rečnik.

 

Etimologija

 

34. Berić, Grgur Kako je postala reč kurdzon Naš jezik, n.s. IX/1-2 (1958), str. 76

 “Vođu liberala Jovan Ristića u pretkumanovskoj Srbiji prijatelji su zvali “kir-Dzon”, što su radikali preveli u uvredljivo “kurdzon”, što se proširilo na naziv za liberale. Kad su stranačke borbe prestale reč je izašla iz upotrebe.”

 

35. Glumac, Dušan Poreklo reči keva u smislu majka ili žensko Zbornik za filologiju i lingvistiku, (1959), br. 2, str. 141-143

 “Naše “keva” potiče od novojevrejske reči za ženu.”

 

36. Medić, Sanja Knjiga o riječima Jezik, 3/XXX (1982/83), str. 95-96

 Prikaz knjige Milana Šipke: Na izvoru riječi.

 

37. Mihajlović, Velimir Iz srpskohrvatske etimologije (keriti se - lumpen) Zbornik za filologiju i lingvistiku, (1973), br. 16/2, str. 200-205

 Ovaj glagol idenitičan je izrazu terati kera, upotrebljava se u Vojvodini, a u osnovi je rumunska reč care (= pas).

 

38. Mihajlović, Velimir Dijalekatsko cabren - postan (unfettig) - etimološki esej Naš jezik, n.s. XVIII/3 (1970), str. 169-170

 “Pridev vodi poreklo od imenice “cabr” (cuber), začina koji se stavljao u nemasnu supu.”

 

39. Nikolić, Berislav M Etimološki prilozi Naš jezik, n.s. XI/7-10 (1961), str. 169-272

 Objašnjavaju se reči: Gobela - gobelja, Gabela - gabeledžija i Gabelj.

 

40. Nyomarkay, Istvan Igrokaz od Schauspiel? Jezik, 3/XXIX, (1981/82), str.89-91

 “Igrokaz je kalk ne prema “Schauspiel” već prema mađarskom “jatekszin”.”

 

41. Pavlović, Milivoj Tri slučaja narodne etimologije Naš jezik, IV (1936), str. 139-141

 Obrađeni su primeri: jemica - menica, mazelin - vazelin, te gomilizacija - mobilizacija.

 

42. Pavlović, Zvezdana Jedna leksema u govornom toku Lek 84, str. 117-123

 “Posmatra se leksema “sviba”, te izvedenice korijena “sib/svib” na širokom prostoru srpskohrvatskog jezika.”

 

43. Pešikan, Mitar O postanku reči osleka = oseka, osleknuti Zbornik za filologiju i lingvistiku, (1960), br. 3, str. 188-189

 “Glagol “oseknuti se” razvio je pored opšteg i posebno značenje (o nosu) varijanta sa “l” dobivena je verovatno prema imenici slina.”

 

44. Smailović, Ismet O riječima s korijenom frlj- (vrlj-) Jezik, 1/X (1962/63), str. 17-19

 “Dovođenje u vezu sa turskim glagolom “fyrlatmak”.”

 

45. Tanocki, Franjo Je li punica izvedena od pridjeva pun? Jezik, 4/XXVI, (1978/79), str. 117-118

 Jeste.

 

Etimologija i dijalektologija

 

46. Muljačić, Žarko Suvremena dijalektologija i etimologija Zbornik za filologiju i lingvistiku, (1963), br. 6, str. 125-128

 Potreba modernijeg bavljenja u oblasti sa širokim uvidom u okolnosti istorijskog razvoja.

 

Etnološka leksikologija

 

47. Barjaktarević, Mirko Nužnost poznavanja tradicionalne kulture za leksička istraživanja Lek 84, str. 15- 21

 Na primerima iz narodne materijalne, duhovne i društvene kulture pokazuje značaj poznavanja antropoloških datosti za leksička istraživanja.

 

48. Jovanović, Gordana Markacija dana i drugih vremenskih pojmova Lek 84, str. 67-70

 Navođenje i komentari o 112 takvih naziva.

 

49. Radenković, Ljubinko Imena nečiste sile u narodnim bajanjima Lek 84, str. 141-146

 Bajanje se shvata kao komunikacijski čin, iznose nazivi i faktori njihovog izbora.

 

Frazeologija

 

50. Babić, Stjepan Jovan Jovanović Zmaj i izričaj košta ga kao svetoga Petra kajgana Jezik 3/XXXI, (1983/84), str. 92-93

 “Daje se Zmajeva pesma “Skupa kajgana svetoga Petra”, gde se objašnjava značenje frazema.”

 

51. Babić, Stjepan Batina ima dva kraja: koji je bolje izvući Jezik, 5/XXXI (1983/84), str. 151-152

 Objašnjavaju se frazemi: izvući deblji kraj, izvući tanji kraj i izvući kraći kraj.

 

52. Babić, Stjepan Zašto se kaže: naći se u nebranu grožđu Jezik, 5/XXVI (1978/79), str. 147-148

 Objašnjava se poreklo i ukazuje na nemogućnost zamene delova.

 

53. Babić, Stjepan Što pada u med: sjekira ili žlica? Jezik, 2/XXVI, (1978/79), str. 54-55

 Deo frazema “sjekira” ne može se zameniti rečju “žlica”.

 

54. Baotić, Josip Dr Josip Matešić, Frazeološki rječnik hrvatskoga ili srpskoga jezika Književni jezik, (1983), god. 12, br. 1, str. 43-47

 Prikaz.

 

55. Baotić, Josip “Slijepi putnik” i “drvena Marija” NJUP 79, str. 83-85

 O različitoj motivaciji frazema u našem u odnosu na druge jezike.

 

56. Delić, Mićo Postanak, značenje i stilističko obilježje izričaja: koštati kao svetog Petra kajgana Jezik, 4/XXXI, (1983/84), str. 115-118

 Postanak iz vizantijskog predloška i priče, više semantičkih interpretacija, funkcionisanje u stilistici kolektivnog govora.

 

57. Dešić, Milorad Kriterijumi za određivanje frazeologizama Lek 84, str. 53-65

 Posle teorijskih razgraničenja i analize brojnih primera, autor dolazi do zaključka da se u RSANU, RMS i Matešićevom frazeološkom rečniku polazi od istih kriterijuma, ali da postoje i manje nesaglasnosti i nedoslednosti.

 

58. Ivić, Milka “Izraz “izdržati do kraja” Naš jezik, n.s. IV/3-4 (1952), str. 118-122

 Radi se o pleonazmu.

 

59. Kašić, Jovan Inovacije u srpskohrvatskoj frazeologiji Književni jezik, (1983), god. 12, br. 2, str. 61-69

 Prikaz inoviranja kod nekoliko savremenih pisaca.

 

60. Kašić, Jovan Prilog poznavanju razgovorne leksike Zbornik za filologiju i lingvistiku, (1972), br. 15/1, str. 35-52

 “Poredi se leksika s početka 19. veka sa savremenom književnom i izdvaja šest karakteristika (pomeranje značenja, različit sufiks, zamena drugom reči, gubljenje reči iz književnog jezika, stabilnost frekvencije sufiksa, činjenica da osećaju kao “zapadno” “

 

61. Kašić, Jovan Frazeološke pojave u privatnim pismima iz prve polovine XIX veka Zbornik za filologiju i lingvistiku, (1971), br. 14/1, str. 91-102

 Ustrojstvo i pravila upotrebe tih frazeologizama analiziraju se na osnovu pisama upućenih Milovanu Vidakoviću.

 

62. Kašić, Jovan Frazeologija u delu Milovana Glišića MSC 13, sv. 2, str. 13-18

 Pokazuje se da je urbanizacija književnog jezika donekle uticala na frazeologiju.

 

63. Kašić, Jovan Neke frazeološke i leksičke osobitosti Vukovih poslovica MSC 3, str. 67-72

 Opšte karakteristike poslovica, ukazivanje na specifičnosti u leksici i frazeologiji i njihov odnos prema opštoj upotrebi.

 

64. Marojević, Radmilo “Sedma sila” - “sedma velmoc” - sestaja derzava” = “the fourth estate” Zbornik za filologiju i lingvistiku, (1977), br. 20/2, str. 205- 208

 Objašnjava se nastanak ovog frazeologizma u raznim jezičima i daju upute obradu u rečnicima.

 

65. Matešić, Josip U povodu obrade i izdavanja dvaju frazeoloških rječnika Književni jezik, (1978), god. VII, br. 1, str. 5-15

 Opis rada na hrvatskom i hrvatsko-njemačkom frazeološkom rečniku, izdvajaju se i kriteriji izdvajanja i obrade frazema.

 

66. Melvinger, Jasna Frazeološki parovi riječi Jezik, 4/XXXI, (1983/84), str. 107-114

 Analiziraju se frazeološki parovi iz Matešićevog rečnika i pokazuje da ne korespondiraju samo morfološki nego i na fonoloskom, tvorbenom, sintaktičkom, semantičkom i asociotivno-tematskom nivou.

 

67. Melvinger, Jasna Poredbeni frazemi Jezik, 5/XXXI (1983/84), str. 129-135

 Posmatra se struktura, značenje i sinonimske relacije.

 

68. Mićović, V O značenju izraza žeženo zlato i suvo zlato Naš jezik, n.s. I/7-8 (1950), str. 303-310

 Navode se potvrde u narodnim pesmama i objašnjava značenje i poreklo.

 

69. Mićović, V.M. O izrazima maci grebeštaci i grebeško gvožđe u narodnim pesmama Naš jezik, n.s. V/1-2 (1953), str. 45-51

 Navode se potvde i ukazuje na mogućnosti objašnjenja.

 

70. Mićović, VM Značenje izraza plameni mačevi i sl. u narodnim pesmama Naš jezik, n.s. V/9-10 (1954), str. 329-333

 Pokazano je da izraz znači ‘veoma oštar mač’.

 

71. Mihajlović, Velimir Iz naše frazeologije Književni jezik, (1982), god. 11, br. 2, str. 63-70

 Posmatraju se frazeološke jedinice tipa: popila mu svraka mozak, ne zarezivati nikog, letvoso se i sl.

 

72. Mihajlović, Velimir “O kukovu dne” - Ad calendas graecas” Naš jezik, n.s. XVII/1-2 (1968), str. 52- 58

 “Fraza sadrži antroponim “Kuk”, ime ličnosti koja ostaje nepoznata.”

 

73. Milićević, Blažo “Odmaknuti cara od duvara” NJUP 79, str. 88-90

 Oni koji upotrebljavaju frazeologizme trebalo bi da poznaju njihovu semantiku i pravila distribucije.

 

74. Milićević, Blažo “Katica za sve” NJUP 79, str. 85- 88

 Ukazivanje na pogrešnu uporebu nekih frazeologizama.

 

75. Milićević, Blažo Frazeologizmi u nastavi Književni jezik, (1985), god. 14, br. 4, str. 211-217

 Navode se frazeologizmi i njihova obrada u školi i ukazuje na slučajeve pogrešne upotrebe.

 

76. Moguš, Milan Plakati kao (ljuta) godina Jezik, 3/XXVI, (1978/79), str. 90-91

 “U osnovi frazeologizma je staro značenje reči “godina” - ‘kiša’”

 

77. Moguš, Milan Što je pasja vrućina Književni jezik, (1982), god. 11, br. 2, str. 71-73

 Imenica pas ne vezuje se u ovom frazemu za životinju, nego za sazvežđe, koje se vidi u periodu velikih vrućina.

 

78. Mršević-Radović, Dragana O malo poznatoj mitskoj leksici u srpskohrvatskom jeziku Vuk 87, str. 315-323

 “Tumačenje leksema sa korenom “kul-”, s posebnim osvrtom na frazeološku upotrebu.”

 

79. Mršević-Radović, Dragana Iz srpskohrvatske frazeologije: gluva nedelja (povodom 200-godisnjice Vuka Karadžića) MSC 17, sv. 1, str. 173-180

 U ovom izrazu sačuvani su tragovi zlog ženskog boga.

 

80. Nikolić, Berislav M Osnovni tipovi frazeoloških obrta u savremenom srpskohrvatskom književnom jeziku Naš jezik, n.s. XXI/1-2 (1975), str. 7-13

 Izdvajaju se tipovi obrta na materijalu RSANU i RMS a frazeološki obrt definiše se kao sintagma ili rečenica koja ima različito značenje od zbira svojih delova.

 

81. Paunov, Aleksandar Frazeologizam Jezik, 3-4/XIX, (1971/72), str. 92-95

 Uopšte o frazeologizmima i njihovoj obradi kod nas.

 

82. Preradović, Đorđe “O izrazima “On je lisica”, “On je lis” i sl.” Naš jezik, IV (1936), str. 55-56

 Ukazuje se na razliku u značenju.

 

83. Rittgasser, Stefan O problemu određivanja frazeologizma Jezik, 2/XXIII, (1975/76), str. 36- 41

 Frazeologizme treba određivati funkcionalno semantički treba analizirati i elemente frazema i njegovo okruženje.

 

84. Šipka, Milan Tatjana Korać, Antica Menac i dr. Rusko-hrvatski ili srpski frazeološki rječnik Književni jezik, (1982), god. 11, br. 4, str. 219-220

 Prikaz.

 

85. Šipka, Milan “Kome je “pošlo za glavom” NJUP 79, str. 75-77

 “Protiv fraza tipa “pošlo za glavom/nogom”.”

 

86. Šipka, Milan Ko je na telefonu? NJUP 79, str. 73- 75

 Pokazivanje različitosti jezičkih i logičkih zakonitosti, zalaganje protiv izbacivanja ove fraze.

 

87. Šipka, Milan Jezik i logika NJUP 79, str. 71-73

 Jezička projekcija designata ne odražava uvek realne odnose.

 

88. Stanojčić, Živojin Deliti mišljenje i slični izrazi Naš jezik, n.s. X/3-6 (1960), str. 156-164

 Autor pokazuje da se u takvim frazemima ne radi o kalkiranju, nego o podudarnosti u jezicima.

 

89. Stevović, I “U straha su velike oči” Naš jezik, n.s. II/1-2 (1950), str. 50-52

 Ukazuje se na nepravilnost ove izreke sa imenicom u lokativu.

 

Frazeologija u leksikografiji

 

90. Mršević, Dragana O kriterijima koji određuju mesto obrade frazeologizama u rečniku Leks 82, str. 141-148

 Analiza primera iz RSANU, prijedlog pravila navođenja u zavisnosti od tipa i strukture frazeologizma.

 

91. Mršević, Dragana Etimologija frazeološke jedinice i leksikografska praksa Lek 84, str. 103-108

 “Analizira se tip “piti kao duga/pijan kao duga” i ukazuje na greške u leksikografskoj praksi usled nepoznavanja etimologije.”

 

92. Rode, Matej Frazeologija u dvojezičnim rečnicima Lek 82, str. 275-278

 Frazeologizme treba obrađivati u posebnom delu rečničkog članka, uz ukazivanje na razlike u upotrebi, najbolje je prevoditi ih direktnim frazeološkim ekvivalentom.

 

Frazeologija i mitologija

 

93. Radenković, Ljubinko Leksičko-frazeološka rekonstrukcija religijsko-mitoloških predstava u vezi s kamenom MSC 6, sv. 1, str. 445-459

 Osvetljavanje civilizacijskih predodžbi u leksici.

 

Frazeologija i semantika

 

94. Baotić, Josip Trla baba (d)lan NJUP 79, str. 80- 83

 Pokazivanje gubljenja svesti o motivaciji jezičkog znaka.

 

95. Lupačova, Larisa I Sistem slobodnih i frazeološki vezanih značenja imenice jezik u srpskohrvatskom jeziku Književni jezik, (1988), god. 17, br. 3, str. 169-174

 Semantička struktura te reči sastoji se od osam slobodnih i dva frazeološki vezana značenja.

 

Homonimija i ambigvitet

 

96. Moskovljević, M.S. “Kako treba izgovarati i razumeti Njegošev stih “Čudna popa, jedi ga ne bili”?” Naš jezik, n.s. VI/1-2 (1954), str. 41-44

 “Radi se o glagolu “biti-budem”, a ne “biti-bijem”.”

 

97. Pešikan, Mitar Jedan kategorijski slučaj glagolske homonimije i formalne dvovidnosti Naš jezik, n.s. XXI/1-2 (1975), str. 14-25

 Ukazuje se na to da glagole koji se podudaraju u formi, imaju različit vid i različita značenja treba tretirati kao dve homonimne lekseme.

 

98. Topolinska, Zuzanna Kriteriji homonimije prideva Lek 84, str. 191-196

 Izdvajaju se semantički i gramatički pokazatelji pridevske višeznačnosti.

 

Istorijska leksikologija

 

99. Jerković, Vera Leksičke razlike između Čajničkog i Manojlovog jevanđelja Prilozi proučavanju jezika, (1967), br. 3, str. 23-28

 Daje se spisak razlika u dva jevanđelja, sortiran po glavama.

 

100. Kuna, Herta Neka izvorišta bosanskohercegovačke franjevačke leksike XVII i XVIII vijeka Lek 88, str. 173-179

 Leksika je zahvatana iz hrvatskoglagoljske tradicije, leksike dubrovačko-dalmatinskih pisaca 16-18 veka, latinsko-italijanskih posuđenica, te stvarana novom tvorbom bosanskih franjevaca.

 

101. Rodić, Nikola Slovenska leksika u knjizi dužnika Mihaila Lukarevicća, dubrovačkog trgovca u Novom Brdu u XV veku Lek 88, str. 225-231

 Oko trideset slovenskih ili sloveniziranih leksema inkorporiranih u talijanski tekst.

 

Jezik pisaca

 

102. Gošić, Nevenka Prilog proučavanju Vukove leksike MSC 17, sv. 1, str. 133-137

 Ukazivanje na dvanaest reči za drago i poludrago kamenje u prevodu Novog zavjeta.

 

103. Ivić, Milka O Vukovoj leksici i povodom nje MSC 17, sv. 1, str. 23-28

 Pokazuje se da leksika koju je Karadžić u svojim napisima koristio nije ista ona koja je unesena u Rječnik, daju se objašnjenja takve situacije.

 

104. Ladika, Ivo “Jezik i rječnik “Jame” Gorana Kovačića” Jezik, 2/IX (1961/62), str. 40-46

 Ukazuje se na leksičke specifičnosti u službi pesničke kreacije i daje spisak karakterističkih reči.

 

105. Mićović, V Značenje nekih reči u narodnim pesmama Naš jezik, n.s. VII/7-10 (1956), str. 223-233

 Obrađuju se reči i izrazi: pustimice, derati na mijeh, podlistati teškijem olovom, i platno.

 

106. Mićović, V.M. O tumačenju nekih reči i izraza u Gorskom vijencu Naš jezik, n.s. XI/1-2 (1961), str. 16- 29

 Daju se objašnjenja za devet reči i izraza.

 

107. Minčeva, Angelina Crkvenoslovenska leksika u prevodima Novog zaveta Vuka Karadžića i Neofita Rilskog MSC 17, sv. 1, str. 59-69

 “Poređenje prevoda na osnovu imenovanja za vršioca rađnje na “-tel’” i apstraktinh imenica na “-nie”, “-ie”.”

 

108. Smailović, Ismet Boje u jeziku Hasana Kikića Jezik, 5/XI (1963/64), str. 134-140

 Iznosi se 119 boja koje je Kikić upotrebljavao i daju zanimljivosti njihove upotrebe.

 

109. Steininger, Wolfgang “Nekoliko primedbi o odnosu između leksičke površinske strukture i paradigmatsko- semantičke dubinske strukture u pesmi “Groblje” JS Popovića” MSC 11, sv. 1, str. 53-59

 Ovim metodom dolazi do dubljih i suštinskijih osnova Sterijine poezije.

 

110. Stijović, Svetozar Njegoševa leksika u odnosu na Vukovu normu MSC 17, sv. 1, str. 329-334

 Analiza Njegoševih hibridnih obrazovanja u kojima se kombinuju srpsko- i ruskoslovenski sa srpskohrvatskim elementima, pokazivanje da ona izlaze iz Vukove norme.

 

Kvantitativna leksikologija

 

111. Mihailović, Ljubomir Ekonomičnost dužine reči u srpskohrvatskom jeziku Zbornik za filologiju i lingvistiku, (1965), br. 8, str. 119-124

 “Kvanititativni podaci odnosa dužine reči i njene frekvencije na građi iz “Politike”.”

 

112. Mihailović, Ljubomir Dužina srpskohrvatskih reči izražena brojem glasova Zbornik za filologiju i lingvistiku, (1972), br. 15/2, str. 139-150

 “Na primeru tekstova iz “Politike” broj glasova se poredi sa drugim kvantitativnim karakteristikama leksema.”

 

113. Samardžija, Marko “Leksičkostatistička analiza naslovne stranice tjednika “Danas” Jezik 3/XXXI, (1983/84), str. 64-73

 Analizira se broj reči, tip konstrukcije, gramatičke i leksičke kategorije koje u naslov ulaze.

 

114. k/s Bujas, Željko Kompjutersko-leksikografski pristup kompiliranju hrvatske sinonimije Suvremena lingvistika, (1972), br. 5-6, str. 19-26

 Prikaz obrade sinonima na primeru zagrebačkog englesko-hrvatskog korupusa, zalaganje za racunarsko kompiliranje hrvatskog sinonimskog rečnika.

 

Kvantitaivna proučavanja leksike pisaca

 

115. Peco, Asim “Funkcionalnost turcizama u romanu “Derviš i smrt” Meše Selimoviđa” Naš jezik, n.s. XXV/3 (1981), str. 118-128

 Pokazano je da su turcizmi pažljivo birani kako bi najbolje izrazili Selimovićevu misao i da bi se njima uspostavila nit istorijskog kontinuiteta.

 

Leksikografija i metaleksikografija

 

116. Babić, Stjepan O skupljanju građe za rječnik naseljenih mjesta i njihovih etnika i ktetika Jezik, 2/XXVI, (1978/79), str. 63-64

 Apeluje se na čitaoce da učestvuju u skupljanju građe.

 

117. Babić, Stjepan Varijante u dvojezičnim rječnicima Jezik, 2/XVIII (1970/71), str. 46-50

 “U trećem izdanju Deanović-Jernejevog “Hrvatskosrpsko- talijanskog rječnika” pokazuje se nedosedna obrada varijantskih parova i zalaže za markiranje varijanata.”

 

118. Babić, Stjepan Hrvatski tehnički rječnik Jezik, 3/XVIII, (1970/71), str. 91-95

 “Prikaz nemačko-hrvatskosrpskog/hrvatskosrpsko- nemačkog “Tehničkog rječnika” Vlatka Dapca.”

 

119. Babić, Stjepan Stilske odrednice u našim rječnicima Jezik, 3/XXVIII (1980/81), str. 79-91

 Promatraju se teoretsko shvatanje i praktično korištenje napomena o leksemama u jednojezičnim hrvatskim i srpskim rečnicima.

 

120. Barić, Eugenija Bezlični podaci Jezik, 3-4/XIX, (1971/72), str. 86-87

 “Prikaz rečnika Antona Kneževića “Homophone und Homogramme in der Schriftsprache der Kroaten und Serben”.”

 

121. Berić, Vesna “Nemačke sintagmatske leksikografske definicije u Vukovom “Srpskom rječniku” MSC 17, sv. 1, str. 287-291

 Definicije na nemačkom jeziku predstavljaju izvor podataka o semantičkim vrednostima leksema, kao i podatke o glagolskoj valentnosti, u čemu je anticipirao modernu teoriju.

 

122. Bošković, Radoslav Je li Vuk u rječnik unosio reči iz Gorskoga vijenca? Naš jezik, n.s. XIV/1 (1964), str. 20-27

 Komentarisani su primeri podudaranja i zaključeno da je ipak uzimao.

 

123. Bošnjaković, Žarko “Naučni skup “Problemi srpskohrvatske leksikografije”, Novi Sad, 21-23 aprila 1983″ Književni jezik, (1983), god. 12, br. 3, str. 169-174

 Prikaz.

 

124. Brlek, Mijo I Bosanski franjevci - pisci izvori Stullijeva leksikona s posebnim osvrtom na Matiju Divkovića Divković 82, str. 131-141

 Opšti podaci o Stullijevom rečniku, njegovi bosanski izvori u Dubrovniku, boravak u Bosni, Divkovićeva dela kao izvori, druga dela bosanskih franjevaca.

 

125. Brozović, Dalibor Štetne izrasline na rječniku korisnog bilja Jezik, 3-4/XIX, (1971/72), str. 74-86

 “Ukazivanje na zakidanje hrvatske varijante u knjizi “Slovar’ poleznyh rastenij na dvadcati evropejskih jazykah”.”

 

126. Brozović, Dalibor Janko Jurančič: Srpskohrvatsko- slovenski rječnik Jezik, 2/IV, (1955/56), str. 59-61

 Prikaz.

 

127. Brozović, Dalibor Uz dva nova akcentuirana hratska rječnika Jezik, 4/V (1956/57), str. 112-118

 “Povodom Deanović-Jernejevog “Hrvatskosrpsko-talijanskog” i Dayre-Deanović-Maixnerovog “Hrvatskosrpsko-francuskog rječnika” daju se primedbe, kojih ima dosta, ali se u naknadnim izdanjima mogu ispraviti.”

 

128. Ćupić, Drago Novija srpskohrvatska leksikografija Lek 82, str. 305-310

 Skica razvoja poratne leksikografije i zalaganje za ozbiljniji rad u oblasti.

 

129. Fekete, Egon Dileme oko utvrđivanja leksičkih formi nekih tipova srpskohrvatskih pridevskih izvedenica Lek 84, str. 209-215

 O obliku prideva na 0/i i značenju oba oblika.

 

130. Finka, Božidar Bulcsu Laszlo Rješavanje jezičnih pitanja u odostražnom rječniku Jezik, br. 4/XIV (1966/67), str. 115-128

 Povodom pojave Matešićevog obrnutog rečnika autori ukazuju na probleme koje bi morao rešiti odostražnik sa maksimalnom količinom informacija i primene koje bi takav rečnik imao.

 

131. Finka, Božidar Naglasna tipologija i njena primjena u standardnim rječnicima Jezik, 2/XVII, (1969/70), str. 33-37

 Potrebno je klasifikovati naglasne tipove, ne izjednačavati ih sa obličkim, i beležiti ih u rečniku.

 

132. Finka, Božidar Napomena uz članak I. Kastropila Jezik, 4/XXV (1977/78), str. 127-128

 Različito beležnje akcenata kod Šetke tumači svođenjem na standardnojezički prozodijski inventar.

 

133. Finka, Božidar Rusko-hrvatskosrpski diferencijalni rječnik Stjepana Ivšića Lek 84, str. 217-221

 O priređivanju rečnika za štampanje i njegovim osnovnim osobinama.

 

134. Finka, Božidar Svečano obilježen završetak objavljivanja rječnika hrvatskog ili srpskog jezika JAZU Suvremena lingvistika, (1976), br. 13-14, str. 88-89 (u Kronici)

 Izveštaj sa svečane sednice.

 

135. Flora, Radu “Rumunske etimologije, Rumuni i informacije o ovima u Vukovom “rječniku” MSC 17, sv. 1, str. 237-244

 “Drugo izdanje “Rječnika” daje dosta iscrpne informacije.”

 

136. Gabrić-Bagarić, Darija “Dubrovčanizmi Vukova rječnika iz 1852. godine i “Paljetkovanje” Luke Zora” Vuk 87, str. 53-62

 Podaci o prikupljanju građe, opis leksičke strukture, poređenje leksama i naznake Zorinih stavova o rečima.

 

137. Gortan-Premk, Darinka Uz Rečnik srpskohrvatskog književnog jezika (nekoliko podataka i nekoliko reči) Naš jezik, n.s. XXIII/1-2 (1977), str. 3-5

 Daju se informacije o RMS(MH) i ocjenjuje leksikografski rad.

 

138. Gortan-Premk, Darinka Obrada predloga u velikim opisnim rečnicima Lek 84, str. 34-39

 Izdvajaju se tri tipa semantičke identifikacije, opisuje stanje i daju upute za budući rad.

 

139. Grickat, Irena Dr A Peco i Dr M Pešikan: Informator o savremenom književnom jeziku sa rečnikom Književnost i jezik, 1968, br. 3, str. 98-100

 Prikaz.

 

140. Grickat, Irena Akademiski rečnici i njihovi zadaci Naš jezik, n.s. X/7-10 (1960), str. 212-227

 Drugi deo rada povodom prve knjige RSANU, o radu, problemima i zadacima.

 

141. Grickat, Irena Akademiski rečnici i njihovi zadaci Naš jezik, n.s. X/3-6 (1960), str. 88-100

 Prvi deo rada povodom prve knjige RSANU o radu, problemima i zadacima velikog opisnog rečnika.

 

142. Gudkov, Vladimir Branislav Grujić i Nikola Šubin: Rečnik rusko-srpskohrvatski i srpskohrvatsko-ruski Naš jezik, n.s. XII/1-2 (1962), str. 50-56

 Prikaz.

 

143. Gudkov, Vladimir P O poreklu i značaju slavenosrpskog rečnika, prepisanog rukom Jovana Rajića Zbornik za filologiju i lingvistiku, (1977), br. 20/2, str. 21- 26

 Navodi se raniji rad Irene Grickat o tome, ukazuje na mešanje ruskih i srpskih reči i zalaže za šire proučavanje rukopisnih rečnika.

 

144. Gudkov, VP Akcentovanje srpskih reči u Latinskom leksikonu Zaharije Orfelina Zbornik za filologiju i lingvistiku, (1977), br. 20/1, str. 45-50

 Akcenat odgovara onom u savremenim novoštokavskim govorima.

 

145. Hlebec, Boris “Nazivi za boje u “Srpskom rječniku” MSC 17, sv. 1, str. 145-152

 Analiza naziva koji su uključeni i njihovih formi.

 

146. Horvat, Vladimir “Vukov “Srpski rječnik” (1818) prema rječnicima isusovaca leksikografa: Kašića (1599?), Mikalje (1649), Habdelića (1670), Dela Bele (1728) i Jambrešića (1742)” MSC 17, sv. 1, str. 439-448

 Pregled djelovanja isusovačkih leksikografa i utvrđivanje isusovačkih izvora i primera za Karadžićev rad.

 

147. Hraste, Mate Rječnik hrvatskoga ili srpskoga jezika, 53 i 54 sv Jezik, 3/I (1952/53), str. 91-93

 Povodom izlaska tih svezaka daje informacije o radu.

 

148. Hrvatska, Matica Osnovni priručnici hrvatskoga jezika na temelju hrvatskih vrela Jezik, 3/XVIII, (1970/71), str. 72-75

 Objašnjava se prekid rada na RMS(MH).

 

149. Ilić, Vojislav I Rečnici Đorđa Puljevskog MSC 6, sv. 1, str. 405-426

 Opis dva višejezicka rečnika sa kraja 19 veka.

 

150. Jacobsen, Per Srpskohrvatska leksikografija i rad na srpskohrvatskoj morfologiji u Danskoj u 18 veku MSC 14, sv 2, str. 61-68

 “O delovanju Christiana Friedricha Temlera (1717-1780) i njegovom “ilirskom rečniku”.”

 

151. Janjanin, M Hvale vredan posao Naš jezik, IV (1936), str. 275-276

 Apel za sakupljanje narodnih reči.

 

152. Jonke, Ljudevit Rječnik hrvatskog ili srpskog jezika, 55 do 58 sv Jezik, 3/II, (1954), str. 92-94

 Podaci o obradi u rečniku povodom izlaska tih svezaka.

 

153. Jonke, Ljudevit Kriza oko rječnika književnog jezika Jezik, 4/XVII, (1969/70), str. 105-108

 Navode se razlozi zbog kojih je dalja izrada rečnika došla u pitanje.

 

154. Jonke, Ljudevit Rikard Simeon: Enciklopedijski rječnik lingvističkih naziva Jezik, 4/XVII, (1969/70), str. 124-125

 Prikaz.

 

155. Jonke, Ljudevit Rječnik suvremenoga književnog jezika Jezik, 1/V, (1956/57), str. 4-9

 O pripremama za izradu RMS(MH) i problemima koje treba rešiti.

 

156. Jovanović, Gordana Srpskohrvatski izvori i leksika u Rečniku poljskog jezika Samuela Bogumila Lindea MSC 8, sv 2, str. 189-193

 Navode se izvori i ukazuje na leksičku masu iz srpskohrvatskog.

 

157. Jurančič, Janko “Kako je Vukov “Srpski rječnik” odjeknuo u slovenačkoj leksikografiji” MSC 3, str. 191-201

 Uticaj na slovenačke leksikografe 19. veka, poređenje opštih stavova u leksici.

 

158. Jurančić, Janko Konfrontacija slovenačkoga i srpksohrvatskog rečničkog fonda u leksikografiji Leks 82, str. 83-90

 Četiri zone formiranja leksičke mase - alpska, panonska, istočna i mediteranska, pokazivanje na primerima različitih leksičkih uticaja u tim zonama, o svemu treba voditi računa u srpskohrvatsko-slovenačkoj leksikografiji.

 

159. Kašić, Jovan Neke pojave u vezi sa oslovljavanjem (na materijalu Vukovog Srpskog rječnika) Leks 82, str. 91-94

 Veliki broj tih reči u upotrebi i složena pravila njihove distribucije unutar srpske patrijarhalne sredine, na primeru reči za oslovljavanje kod Vuka.

 

160. Kašić, Jovan Izvori i građa za Rečnik slavenosrpskog jezika Lek 84, str. 91-95

 Osnovni stavovi, problemi i rezultati dotadašnjeg rada.

 

161. Kašić, Jovan “Hadžićevo “Obrazavanje srpski reči” i Vukova “Glavna svrsivanja” MSC 14, sv 3, str. 39-46

 Poređenje i analiza Vukovog i Hadžićevog rada o tvorbi. U njima su utvrđena dva glavna pristupa proučavanju građenja reči.

 

162. Kašić, Jovan Dubletna obrazovanja u Vukovom Srpskim rječniku MSC 12, sv 2, str. 27-32

 Posmatara obradu imeničkih tvorbenih dubleta i pokazuje da je Vuk, s nekim izuzecima, davao prednost oblicima koji su bili više uobičajeni i koji su se i do danas sačuvali kao dominantni.

 

163. Kastropil, Ivo “Nekoliko napomena uz “Hrvatsku kršćansku terminologiju” Jezik, 4/XXV (1977/78), str. 126- 127

 Ukazuje na propuste u beleženju dijalekatskih akcenata u tom rečniku.

 

164. Klasnić, Ivan “Obrada prirodoslovnih terina u “Osmerojezičnom rječniku” Jezik, 2/XXXIV, (1986), str. 62-64

 Ukazuje na greške u tumačenju tih naziva i potrebu saradnje lingvista i prirodoslovaca.

 

165. Lalević, Miodrag S Dr. Đorđe Trifunović: Azbučnik srpskih srednjovekovnih književnih pojmova Književnost i jezik, 1975, br. 2, str. 368-370

 Prikaz.

 

166. Lalević, Miodrag S Institut za pedagoška istraživanja u Beogradu: Pedagoški rečnik Književnost i jezik, 1971, br. 1, str. 116-120

 Prikaz.

 

167. Malić, Dragica Opus Herculeum hrvatske filologije: Rječnik hrvatskoga ili srpskoga jezika Suvremena lingvistika, (1972), br. 5-6, str. 82-83

 Prikaz mesta rečnika u hrvatskoj i svetskoj leksikografiji povodom izlaska 84 sveska.

 

168. Malić, Dragica Uz svršetak jednog velikog posla Jezik, 5/XXIII, (1975/76), str. 145-152

 O rečniku JAZU povodom izlaska poslednjeg sveska.

 

169. Malić, Dragica Rječnik JAZU kao pokazatelj jedinstvenosti hrvatskosrpskog dijasistema i posebnosti varijanata standardnog jezika Jezik, 4/XXVIII (1980/81), str. 97-108

 Analiziraju se reči domaćeg i stranog porekla, a uz leksička i gramatička obeležja.

 

170. Marković, Svetozar Neka zapažanja o rečniku u našem novom pravopisu Naš jezik, n.s. XIII/1-2 (1963), str. 18-47

 Ukazuje se na propuste i predlažu bolja rešenja.

 

171. Marojević, Radmilo “Politička enciklopedija” kao leksikografsko delo” Zbornik za filologiju i lingvistiku, (1976), br. 19/2, str. 143-158

 Opšti podaci o knjizi i ukazivanje na greške pri navođenju ruskih ekvivalenata.

 

172. Mesinger, Bogdan Rodbinski kod Jezik, 3/XXXIV, (1987), str. 95-96

 “Prikaz “Rječnika rodbinskih naziva” Franje Tanockog.”

 

173. Mladenović, Aleksandar Rečnik tekstova slavenosrpskog perioda Lek 84, str. 97-101

 O problemima izdvajanja tog leksičkog sloja i izboru građe za rečnik.

 

174. Moskovljević, M.S. Najzad imamo srpsko-ruski rečnik Naš jezik, n.s. VIII/7-10 (1957), str. 263-268

 “Prikaz rečnika I Tolstoja “Serbsko-horvatsko-russkij slovar’”.”

 

175. Moskovljević, Miloš S Uz pojavu jednog rečika Naš jezik, n.s. VII/7-10 (1956), str. 247-253

 “Prikaz “Medicinskog rečnika” Aleksandra Kostića.”

 

176. Moskovljević, Miloš S Povodom stogodišnjice II izdanja Vukova rječnika Naš jezik, n.s. (19), str. 58-68

 O rečniku i okolonstima vezanim za njegovu izradu i distribuciju.

 

177. Muljačić, Ante “Kako se pišu i štampaju “Standradni rečnici” Jezik, 1/X (1962/63), str. 20-27

 Prvi deo rada u kome se kritikuju ti rečnici.

 

178. Muljačić, Ante “Kako se pišu i štampaju “Standardni rečnici” Jezik, 2/X (1962/63), str. 55-58

 Nastavak rada u kojem kritikuje izradu tih rečnika na primeru rusko-sh.rečnika, predočavaju se loše definisane reči.

 

179. Nikolić, M Nagrada Radio-televizije Beograd Rečniku SANU Naš jezik, n.s. XXI/3 (1975), str. 195-196

 Izveštaj o dodjeli nagrade za unapređenje kulture govora naroda Jugoslavije povodom izlaska osme knjige.

 

180. Nosić, Milan Slovnik shorvatosrbsko-česky Suvremena lingvistika, (1976), br. 13-14, str. 87

 Prikaz.

 

181. Ostojić, Branislav Vuk Karadžić i prvi leksikografski radovi u Crnoj Gori MSC 17, sv. 1, str. 317-328

 Prikaz leksikografskih radova u crnogorskim časopisima vijeka poslije Vuka, pokazuje se da je Vukov Rječnik imao veliki uticaj na te radove.

 

182. Pavešić, Slavko Bilješka na rubu AR Jezik, 3/XXII, (1974/75), str. 95-96

 “O grešci u beleženju množine reči “cucak”

 

183. Pavković, Vasa Priroda novoekscerpirane građe za Rečnik SAN Lek 84, str. 109-115

 Predočavaju se nove reči iz šest brojeva Politike za 1981 - neologizmi, importi, reči sa novim značenjem, izvedenice, složenice.

 

184. Peco, Asim Akcenti u našim rječnicima Leks 82, str. 201-208

 Potreba normiranja akcenta, poređenje i tabelarni prikaz beleženja akcenta u pet srpskohrvatskih rečnika, ukazivanje na nedoslednosti, zalaganje da norma prihvati akcente koji dominiraju u jezičkoj praksi.

 

185. Pelz, Ivan Nova dopuna Jezičnom savjetniku Jezik, 5/XXXII, (1984/85), str. 150-158

 Daje se sto odrednica kojima se koriguje ono što je zabeleženo u Pavešićevom Jezičnom savjetniku.

 

186. Pelz, Ivan Još jedna dopuna Jezičnom savjetniku Jezik, 5/XXXIII, (1985/86), str. 153-157

 Daje se pedeset odrednica kao dopuna i korekcija Pavešićevom Jezičnom savjetniku.

 

187. Pešikan, Mitar O Rečniku Srpske akademije nauka i umetnosti (Uz recenziju M.S. Moskoljevića) Naš jezik, n.s. XIII/3-5 (1963), str. 169-196

 Odgovara se povodom spiska od stotinu grešaka i ukazuje na svu složenost rada na velikim opisnim rečnicima.

 

188. Pešikan, Mitar Nevolje rada na našim opisnim rečnicima Naš jezik, n.s. XVI/3 (1967), str. 193-204

 Ukazuje se na sledeće kompromise: između iscrpnosti i racionalnog obima, kompleksnosti pojma i sažetosti definicije, tempa i kvaliteta izrade, te koautoski. Osporava se kritika bez kritrerija i prikazuje značaj leksikografskog rada.

 

189. Pešikan, Mitar Trećina posla na izradi velikog rečnika SANU Naš jezik, n.s. XX/4-5 (1974), str. 11-22

 Posle osam izdatih tomova, daju se opšte informacije o rečniku, on se poredi sa drugim velikim rečnicima, govori o problemima i daje spisak saradnika.

 

190. Pešikan, Mitar O selekciji reči u opisnim rečnicima Leks 82, str. 209-216

 Prikaz leksičkih kategorija koje se mogu izostavljati u opisnim rečnicima i uspostavljanje liste prioriteta.

 

191. Peti, Mirko O problematici izrade rekcijskog rječnika Leks 82, str. 191-194

 Potreba izrade rečnika, pokušaj određenja rekcije i razgraničenja objekta od priloške odredbe na osnovu testa parafraze i opreke konkretno - apstraktno.

 

192. Polenaković, Haralampie “Drugi, neobjavljen Vukov “Dodatak k Sanktpeterburgskim sravniteljnim rječnicima sviju jezika i narječija, s osobitim ogledima bugarskog jezika” MSC 3, str. 7-37

 Opšti podaci o Dodatku, s posebnim osvrtom na Karadžićevo shvatanje južnoslovenskih jezika, spisak reči, fotokopije rečnika.

 

193. Radić, Prvoslav “Sufiksi neslovenskog porekla u Vukovom “Srpskom rječniku” iz 1852 godine” MSC 17, sv. 1, str. 293-300

 Iako se stanje kod Vuka razlikuje od onog u savremenom jeziku, on je predvideo neke kasnije procese.

 

194. Rogić, Pavle Rječnik suvremenog hrvatskosrpskog književnog jezika Jezik, 2/XI (1963/64), str. 33- 37

 Najavljuje se štampanje RMS(MH), ukazuje na njegov značaj i opisuje struktura.

 

195. Rogić, Pavle Rječnik hrvatskoga ili srpskoga jezika JAZU i jegov prvi urednik Đuro Daničić Naš jezik, n.s. XXI/3 (1975), str. 141-150

 Podaci o istorijatu rada na rečniku, s posebnim osvrtom na Maretićevu ulogu.

 

196. Rogić, Pavle Rječnik hrvatskoga ili srpskoga jezika dovršen Jezik,1/VIII (1959/60), str. 1-7

 Povodom završetka RJAZU autor daje podatke o rečniku i njegovom stvaranju.

 

197. Rogić, Pavle Patronimijski rječnik ili onomastikon kao krajnji cilj skupljanja i izučavanja antroponimijske građe Jezik, 2/X (1962/63), str. 33-39

 Opšti antroponimološki problemi i opis projekta izrade rečnika prezimena Hrvatske.

 

198. Šegota, Tomislav Klaicev rječnik stranih riječi s gledišta jedne struke Jezik, (19), str. 91-96

 Ukazuje se na greške u definisanju termina prirodnih nauka, prvenstveno geografije, i nekih drugih i zalaže da se u novom izdanju konsultuju stručnjaci.

 

199. Seres, David Enciklopedijski Srpskohrvatsko-mađarski rečnik u završnoj fazi Zbornik za filologiju i lingvistiku, (1972), br. 15/1, str. 245-254

 Izveštaj o obavljanju poslova i problemima s kojima se autori sreću.

 

200. Šimundić, Mate O poljoprivrednom rječniku Jezik, 4/XXII, (1974/75), str. 124-126

 “Prikaz “Englesko-hrvatskog ili srpskog i hrvatskog ili srpsko-engleskog rječnika” Josipa Ritza.”

 

201. Šimundić, Mate Obilje podataka u proširenu rječniku Jezik, 2/XXI (1973/74), str. 60-64

 “Prikaz drugog proširenog izdanja rečnika Janka Jurančiča “Srbskohrvatsko-slovenski slovar”

 

202. Šipka, Danko “Vasa Pavković “Rečnik poezije Milana Rakića” Književni jezik, (1985), god. 14, br. 2, str. 108-110

 Prikaz.

 

203. Skok, Petar Rad Jugoslavenske akademije na području hrvatske leksikografije Jezik, 4/I, (1952/53), str. 115-120

 Prikazuju se rečnici koje je do tada izdala ili radila na njima JAZU.

 

204. Smailović, Ismet “Nova leksikografska studija (Alija Nametak: “Rukopisni tursko-hrvatskosrpski rječnici”)” Jezik, br. 1/XVII (1969/70), str. 23-28

 Prikaz.

 

205. Smailović, Ismet Značajan prilog našoj leksikografiji Jezik, 2/XIV (1966/67), str. 38-54

 “Prikaz rečnika Abdulaha Škaljica “Turcizmi u srpskohrvatskom jeziku”.”

 

206. Smailović, Ismet Prilozi našoj leksikografiji Jezik, 1/XIV (1966/67), str. 22-28

 Navodi se četrdesetak reči iz govora istočne Bosne koje nisu zabeležene u najznačajnijim jednojezičkim rečnicima.

 

207. Smailović, Ismet “Bosna i Hercegovina u Vukovu “Rječniku” MSC 17, sv. 1, str. 245-257

 Mada nikad nije bio u Bosni, Vuk u Rječniku beleži veliki broj toponima iz tog područja, kao i leksiku koja pruža korisne činjenice o socijalnim, kulturnim i političkim prilikama u periodu turske vladavine u BiH.

 

208. Šojat, Antun Kajkavska akcentuacja u Belostenčevu rječniku Zbornik za filologiju i lingvistiku, (1974), br. 17/1, str. 87-108

 Akcenat pokazuje Belostenčevu težnju uzdizanja iznad svog dijalekta i formiranje šireg standarda.

 

209. Stevanović, Mihajlo Sintaksa u leksici Lek 82, str. 289-296

 Mada manje od morfologije i sintaksa je prisutna u leksikografskom radu kod davanja opisne definicije, obrade funkcionalnih reči i sl.

 

210. Tafra, Branka B Jurišić, Rječnik govora otoka Vrgade Suvremena lingvistika, (1973), br. 7-8, str. 77

 Prikaz.

 

211. Tešić, Milošav Rečnik jezika pisca u odnosu na opšti rečnik Lek 82, str. 301-304

 Razlike između dva rečnička tipa na Njegoševom primeru, razlike među rečnicima jezika pojedinih pisaca i potreba prilagođavanja obrade svakom ponaosob.

 

212. Težak, Stjepko Etnici i ktetici u pravopisnom rječniku Jezik, 2/XXI (1973/74), str. 52-56

 Opšte napomene o obradi etnika i ktetika u raznim pravopisima ilustrovane primerima.

 

213. Urbanczyk, Stanislav SB Linde - njegov značaj za slovensku filologiju MSC 17, sv. 1, str. 83-89

 Analiza Lindeovog rječnika poljskog jezika i poređenje sa Karadžićevim leksikografskim radom.

 

214. Vasić, Smiljka Doprinos drugih nauka leksikografiji Leks 82, str. 27-32

 Pregled leksikografskih radova i projekata sa kvantitativnom i psiholingvističkom orijentacijom, pre svega dobar pregled čestotnika, želja da se leksikografija ne zatvara u vlastite granice.

 

215. Vitošević, Dragiša Vukov pesnički rječnik - Pregršt beležaka Vuk 87, str. 471-476

 Isticanje poetičnosti Rječnika u odbiru leksema, tumačenjima i navođenju primera.

 

216. Vrkljan, Zvonimir Uz 100. obljetnicu prvog hrvatskog tehničkog rječnika Jezik, 5/XXIX, (1981/82), str. 133-139

 “Povodom jubileja “Rječnika njemačko-hrvatskoga tehnologičkoga nazivlja” daje se istorijski pregled rada na tehničkoj terminologiji u Hrvatskoj.”

 

217. Vujin, Milan Sudbina prvog srpskog rečnika turcizama Zbornik za filologiju i lingvistiku, (1970), br. 13/1, str. 151-158

 Prate se tragovi rukopisnog rečnika, čiji je uvodni dio objavljen u Letopisu Matice srpske.

 

218. Zajceva, Svetlana Dijalekatski rečnici kao baza za savremena lingvistička istraživanja Leks 82, str. 69-76

 Ukazivanje na prednosti korištenja ovih rečnika, opisuje rečnike od Vraničićevog do modernih, zbirke dijalekatskih reči i druge izvore dijalektološke leksike.

 

219. Živković, Sreten Jedna gramatika i rječnik našeg jezika u Švedskoj Jezik 2/XIII, (1965/66), str. 58-62

 “Prikaz knjige “Džepni rečnik srpskohrvatsko-švedski (i švedsko-srpskohrvatski)” izdanog u Stokholmu 1964, u kome se nalaze kratka gramatika i rečnik.”

 

Leksikografija i dijalektologija

 

220.  Finka, Božidar Rječnik jezika hrvatske kajkavske pisane riječi Lek 82, str. 325-332

 Potrebe i značaj izrade rečnika, odnos prema RJAZU, osnovni principi prikupljanja građe i leksikografske obrade u rečniku.

 

221. Petrović, Dragoljub Problemi i izgledi srpskohrvatske dijalekatske leksikografije Leks 82, str. 195- 200

 Neophodnost intenzivnijeg rada u oblasti i zahtev beleženja dijalekatskih reči u izvornom prozodijskom i fonetskom obliku.

 

222. Šojat, Antun Neki leksikološki problemi pri izradi regionalnih rječnika Lek 84, str. 223-227

 O problemima početne faze rada na rečniku hrvatskih kajkavskih govora.

 

Leksikografija i frazeologija

 

223. Mršević-Radović, Dragana Srpskohrvatska frazeologija u rečnicima pre Vuka Lek 88, str. 197-204

 “Klasifikacija i objašnjena frazeologizama sa značenjem “od najstarijih vremena, od postanka sveta”, njihove potvrde u rečnicima.”

 

Leksikografija, istorija

 

224. Fekete, Egon Joakim Stuli - poslednji hrvatski leksikograf dopreporodnog doba Lek 88, str. 55- 60

 Iako je Stuli dosta proučavan, ostala su neka otvorena pitanja, pa je delo dostupno za nove analize i proučavanja.

 

225. Gošić, Nevenka Jedan nepoznat izvor starije leksičke građe Lek 88, str. 73-80

 Prikaz nepoznate gramatike latinskog jezika pisane u Fojnici krajem 18 ili početkom 19. veka, a posebno latinsko-srpskohrvatskog rečnika.

 

226. Jerković, Jovan Slovar vinodelca Prokopija Bolića Lek 88, str. 45-53

 Poređenja Bolićeve i Vukove leksike, uspostavljanje relacija prema savremenim rečnicima, prikaz osnovne koncepcije izbora rečničkog fonda i načina njegove obrade.

 

227. Jovanović, Gordana Srpskohrvatska leksika kao komparativni materijal u rečniku poljskog jezika Samuela Bogumila Lindea Lek 88, str. 99-105

 Analizirane su imenice sa sufiksom -telj i njihovi srpskohrvatski ekvivalenti, kao i imenice ovoga sufiksa građene prema srpskohrvatskim leksemama.

 

228. Knezović, Pavle Aneksni rječnici latinskih gramatika 18 stoljeća Lek 88, str. 143-154

 U osnovi analiza Šitovićeve gramatike, isticanje činjenice da je u dvojezične kataloge uneo svakodnevni narodni govor i zabeležio ga grafijom koja daje dosta vernu sliku onodobne fonetike.

 

229. Kolenić, Ljiljana Rječnici u slavonskim gramatikama 18. Stoljeća Lek 88, str. 135-141

 Analiza tri rečnika u gramatikama i zaključak da im je zajednički negativan odnos prema tuđicama.

 

230. Mladenović, Aleksandar Napomene o radu na rečniku slavenosrpskog tipa književnog jezika Leks 82, str. 137-140

 Prikaz dva slavenosrpska aneksna rečnika o kojima treba povesti računa pri izradi slavenosrpskog rečnika.

 

231. Peco, Asim Turcizmi u rječniku Joakima Stullija Lek 88, str. 11-34

 Izdvojene su tri grupe turcizama: pravi, sporni i Stullijevi.

 

232. Putanec, Valentin “Sadašnje stanje proučavanja rječnika “Zvanik talijansko-hrvatski” (1655, 1704, 1737, 1804)” Lek 88, str. 89-98

 “Pronađena su tri izdanja, a traga se i za ostalim dokaz da su “Zvanik” i “Način za moći naučiti…” zapravo jedno delo.”

 

233. Putanec, Valentin “Aneksni rječnici u djelu “Pokorni i mnogi ini psalmi Davidovi” (1582) Šimuna Budinića i “Pištole i evangelja” (1613 - 1857) Ivana Bandulavića” Lek 82, str. 227-248

 Analiza i vrednovanje građe iz oba rečnika, lista hrvatskih reči i fotokopije.

 

234. Šipka, Danko Homonimija i polisemija u Vrančićevom, Habdelićevom i Della Bellinom rječiku Lek 88, str. 155-164

 Prikaz razgraničavanja homonimije i polisemije, te izdvajanja homonimskih tipova, zaključak da su sva tri autora poznavala te pojave, ali im tehnička ograničenja vremena nisu dozvolila dosledno razgraničavanje.

 

235. Smailović, Ismet Muhamed Hevaji Uskufi kao leksikograf Lek 88, str. 61-71

 Kratka biografija autora i struktura njegovog rukopisnog rečnika iz 17. veka, analiza predgovora tog rečnika, sugestije.

 

236. Tafra, Branka Leksikografski izvori za rječnik JAZU i njegove dopune Lek 88, str. 107-113

 Pošto RJAZU posebno beleži leksikografske izvore, analizira se koliko je on pouzdan i dostatan izvor za proučavanje istorijske leksikografije.

 

Leksikografija, kvantitivni pristupi

 

237. Moguš, Milan O upotrebi totalnih konkordancija pri izradi rječnika KOLP 77, str. 249-256

 Potreba izrada rečnika na osnovu totalne konkordance, sa primerima iz projekta kompjuterske obrade starije hrvatske književnosti

 

238. Plavšić, Prvoslav Leksičke i semantičke analize frekvencijskih rečnika TV dnevnika i TV drame KOLP 77, str. 257-284

 Kvantitativni pokazatelji i prikaz čestotnika leksike u TV dnevniku, TV drama se analizira po istom principu.

 

239. Šipka, Milan O izradi rječnika Kočićeva jezika na osnovu kompjuterske konkordance Lek 82, str. 359- 367

 Opis izrade rečika po fazama, navođenje problema koji se u svakoj od njih javljaju.

 

Leksikografija, međujezički homonimi

 

240. Radić-Dugonjić, Milana “Rusko-srpskohrvatski međujezički homonimi u Vukovom prevodu “Novog zavjeta” MSC 17, sv. 1, str. 83-92

 Autorka posvećuje pažnju leksemama tipa ‘breg’.

 

Leksikografija, onomastička

 

241. Fekete, Egon Nešto o obradi ktetika u našim savremenim rečnicima Lek 82, str. 317-324

 Opšte napomene o kteticima, rešavanje nekih problema njigove tvorbe, primeri iz sh. rečnika.

 

242. Grković, Milica Za rečnik prezimena Leks 82, str. 53-56

 Pregled rečnika prezimena u drugim sredinama i konstatacija da ga Srbija nema, predlog da se popis ‘81. iskoristi za to.

 

Leksikografija, računarska

 

243. Gospodnetić, P P Smonović M Đurović Upotreba računara u izradi osmojezičnog rječnika ROLP 82, str. 345-352

 Primer formiranja višejezičkog rečnika na osnovu baze podataka sa mogućnošću nezavisnih operacija na pojedinim segmentima.

 

244. Kismire, Istvan Konvertiranje enciklopedijskih rečnika pomoću računara - računarski aspekti - Leks 82, str. 95-98

 Teorijski prikaz konvertiranja iz računarske perspektive, ukazivanje na pojedine probleme pri tome.

 

Leksikografija, raslojavanje leksike

 

245. Vujanić, Milica Individualne reči Naš jezik, n.s. XXII/1-2 (1976), str. 76-77

 Na primerima se pokazuje potreba opreznijeg stavljanja oznake za individualne reči u rečniku.

 

Leksikografija, semantika

 

246. Gortan-Premk, Darinka O semantičkom sadržaju leksikografske definicije Leks 82, str.49-52

 Definicija semantičkog sadržaja definicije kao identifikacije semantičke strukture reči, odnos opsine i sinonimske definicije, analiza i ilustracija na primerima iz RSANU.

 

247. Radović-Tešić, Milica Problem obrade figurativnih značenja u opisnom rečniku Lek 84, str. 147-150

 Daje se pregled značenja, ukazuje na njihovu heterogenost i potrebu sistematskog izučavanja.

 

248. Vajs, Nada O leksikografskoj definiciji (od leksikografije do semantike) Leks 82, str. 21-26

 Suština fenomena, pregled shvatanja, definicioni tipovi, primeri iz srpskohrvatskih velikih opisnih rečnika, zalaganje za rečeničnu, kontekstualnu definiciju

 

Leksičke relacije, antonimija

 

249. Grickat, Irena O antonimiji Zbornik za filologiju i lingvistiku, (1961-62), br. 4-5, str. 87-90

 Ukazuje se na potrebu bavljenja problemom, izdvaja se potpuna i nepotpuna antonimija.

 

250. Piper, Predrag O semantičkom statusu leksičkih parova tipa sve i ništa Lek 84, str. 135-139

 Ove parove treba posmatrati u kontekstu.

 

Leksičke relacije, agumentativi

 

251. Kiršova, Marijana Augmentativi u Vukovom rječniku (njihov razvoj od Vukovog rječnika do danasnje lekiskografije) MSC 17, sv. 1, str. 223-233

 Iz drugog izdanja rečnika izvađeni su i statistički obrađeni augmentativi.

 

Leksičke relacije, pejorativi

 

252. Stakić, Milan O pejorativima u Vukovom rječniku MSC 17, sv. 1, str. 153-159

 Analiza pejorativa za muškarca i ženu, pregled na osnovu Vukovog Rječnika.

 

Leksičke relacije, sinonimija

 

253. Belić, Aleksandar Iz srpskohrvatske sinonimke Naš jezik, n.s. I/7-8 (1950), str. 263-277

 Navode se i komentarišu sinonimski parovi, većinom varijantski markirani.

 

254. Cvijetić, Ratomir Jesu li glagoli obuti i obući sinonimi Književnost i jezik, 1975, br. 4, str. 607-608

 “Semantički, sintaksički i etimološki razlozi ne dopustaju da se glagoli “obuti” i “obući” shvate kao sinonimi.”

 

255. Ivić, Milka Leksema jedan i problem Zbornik za filologiju i lingvistiku, (1971), br. 14/1, str. 103- 120

 Analiziraju se sintaksičko-semantičke vrednosti lekseme i njen odnos prema sinonimima.

 

256. Jovanović, Gordana Pitanje sinonima u srpskoj redakciji kanonskih tekstova MSC 12, sv. 1, str. 137-143

 Leksika srpske redakcije jevanđjeljskog teksta nije posrbljivanja, već su su upotrebljavane lekseme staroslovenskog porekla kao i one reči koje su nakladno ušle u staroslovenski fond jer su se upotrebljavale i u drugom slovenskim redakcijama.

 

257. Korać, Gordana “O “dubinskoj” sinonimiji” MSC 12, sv. 1, str. 155-159

 Pokušaj određenja sinonimije pomoću teorije dubinskih padeža.

 

258. Matijašević, Jelka Eufemizmi i sinonimija MSC 12, sv. 1, str. 107-116

 Uopšte o eufemizmima, upotreba u ruskom i srpskohrvatskom.

 

259. Matijašević, Jelka O sinonimiji i sinonimima Leks 82, str. 115-130

 Pregled i ilustracije stavova ruskih lingvista o sinonimskom redu, dominanti, odnosu prema polisemiji, korišćenju sinonima.

 

260. Mihajlović, Velimir Iz srpskohrvatske dijalekatske sinonimike Zbornik za filologiju i lingvistiku, (1969), br. 12, str. 195-206

 Navodi se veliki broj dijalekatskih leksema za određene standardnojezičke i ukazuje na velike mogućnosti proučavanja te oblasti.

 

261. Minović, Milivoje O problemima sinonimije u savremenom srpskohrvatskom književnom jeziku Književnost i jezik, 1963, br. 3, str. 203-209

 Primeri naporedne upotrebe sinonima na bosanskohercegovačkom području, posebno onih varijantski markiranih, isticanje prednosti takve upotrebe

 

262. Orožen, Martina Sinonimička funkcija leksičkih serbokroatizama u slovenačkom književnom jeziku 19 veka MSC 12, sv. 1, str. 73-84

 Izdvajaju se faze preuzimanja, opisuje stanje kod pojedinih pisaca, te status serbokroatizama u odnosu na slovenačku leksiku u celini.

 

263. Ressel, Gerhard O nekim problemima sinonimskih relacija emocionalne leksike u srpskohrvatskom jeziku MSC 12, sv. 1, str. 51-62

 Ispitivanje konteksutalne uslovljenosti upotrebe i zalaganje za dalja istraživanja u toj oblasti.

 

264. Savić, Jovan Ljiljana Lovren Šta utiče na usvajanje i upotrebu sinonima Književni jezik, (1985), god. 14, br. 2, str. 149-

 Prikaz upotrebe i kvanititativni podaci o sinonima.

 

265. Stančić, Ljiljana Sinonimske relacije u leksikološkoj teoriji i leksikografskoj praksi - Nacrt za kvestionar rječnika sinonima. Književni jezik, (1987), god. 16, br. 3-4, str. 224-237

 Opis kvestionara za potprojekt proučavanja sinonima unutar izučavanja jezika bosanskohercegovačkih pisaca dvadesetog vijeka.

 

266. Tafra, Branka Sinonimija Lek 82, str. 297-300

 Sinonimija kao vid paradigmatskih odnosa u leksičkom sistemu, mnogoaspektnost proučavanja sinonimije, mogućnost potpune i djelimične sinonimije, sličnosti i razlike među sinonimima.

 

Leksičke relacije, sinonimija i dijalektologija

 

267. Peco, Asim Iz naše sinonimike (sa posebnim osvrtom na dijalekatsku sinonimiku) MSC 12, sv. 1, str. 21- 29

 Odnos norme prema članovima sinonimskog niza iz dijalekta. Zalaganje za obogaćivanje norme. Članovi sinonimskog para uslovljeni upotrebom unutar samo jedne etničke grupe.

 

Leksičke relacije, sinonimija i frazeologija

 

268. Mršević-Radović, Dragana Frazeološka jedinica i njen sinonim MSC 12, sv. 1, str. 123-130

 Frazeološke jedinice su sinonimne kad označavaju isti pojmovni sadržaj, pravi sinonimi su kad imaju iste semantičke aktanke, a nisu sinonimne kad su aktanti iste situacije različiti, pa se to ispoljava kao razlika izmedju šireg i užeg značenja ili pojedi

 

Leksičke relacije, sinonimija i istorija

 

269. Dezso, Laszlo Sinonimija u tvorbi reči srpskohrvatskog jezika u 13-14 veku MSC 12, sv. 1, str. 5-13

 Opšti podaci o proučavanju leksike tog perioda, sinonimije i pregled sinonimskih sredstava u tvorbi.

 

Leksičke relacije, sinonimija i leksikografija

 

270. Gortan-Premk, Darinka Sinonimski niz u leksikografskoj definiciji MSC 12, sv. 1, str. 45-50

 “Dva tipa definicija: one sa opisnom definicijom i sinonimskim nizom, te one koje sadrže samo sinonimski niz; uloga sinonima u svemu tome.”

 

271. Marković, Svetozar Jedno životno djelo Književni jezik, (1975), god. IV, br. 1-2, str. 85-89

 “Prikaz knjige M.S. Lalevića “Sinonimi i srodne reči srpskohrvatskog jezika”.”

 

272. Petrović, Živojin Jedna epohalna knjiga (M.S. Lalević: Sinonimi i srpodne reči srpskohrvatskog jezika) Književnost i jezik, 1975, br. 4, str. 615-621

 Prikaz.

 

Leksičke relacije, sinonimija i raslojavanje

 

273. Surdučki, Milan Sinonimi u varijantama srpskohrvatskog jezika (Jedno manje-više terminološko pitanje) MSC 12, sv. 1, str. 173-182

 Izdvajanje šest tipova sinonima i dubleta i odnos prema varijantskim razlikama. Zalaganje za celovit srpskohrvatski jezik, posebno u nastavnoj praksi u Kanadi.

 

Leksičke relacije, sinonimija i jezik pisaca

 

274. lrs/st Steininger, Wolfgang Neki aspekti leksičke sinonimije kao izražajno sredstvo u pesništvu Vladimira Nazora MSC 12, sv. 1, str. 197-215

 Tabelarni pregled distribucije kolokacija određenih leksičkih sinonima u Nazorovim tekstovima i objašnjenje njihove funkcije u njegovom stilu.

 

Norma u leksici

 

275. Brozović, Dalibor O sadržaju pojma norma u leksikologiji i leksikografiji Leks 82, str. 15-20

 Norma na različitim jezičkim nivoima, prikazivanje postojanja leksičke norme na primeru varijantski markiranih leksema, isticanje potrebe beleženja varijantske pripadnosti leksema u rečnicima.

 

276. Pešikan, Mitar Leksičko blago našeg jezika i normativni odnos prema njemu Naš jezik, n.s. XVIII/1-2 (1970), str. 80-92

 Ukazuje se na novija leksička previranja i upućuje da treba izbegavati krutost i purizam, ali održati meru.

 

277. Šojat, Antun Standardni jezik i standardne riječi Jezik, 4/XXII, (1974/75), str. 103-110

 Pokazuje se postojanje norme na leksičkoj razini.

 

278. Stevanović, Mihailo Od potreba do mogućnosti normiranja rečnika Lek 84, str. 175-180

 O složenisti problema iz više uglova, delomično polemika sa Babićevim radom iz Lek 82.

 

279. Vuković, Nenad Jezičko čistunstvo NJUP 79, str. 47-52

 Opšti podaci o purizmu, osvrt na purističke zahvate u idiomima srpskohrvatskog jezika.

 

Norma u leksici i raslojavanje

 

280. Raguž, Dragutin Rječnik i gramatika u hrvatskome ili srpskome po vrijednosnom identitetu Lek 82, str. 249-256

 Svojstvo gramatike da, za razliku od rečnika, ne izaziva srpsko-hrvatske sporove, razlike na vrednosnom nivou u srpskohrvatskom jeziku, koji je na genetskom i tipološkom nivou jedinstven, odraz toga u leksici.

 

Neologizmi

 

281. Savić, Svenka Principi stvaranja neologizama u srpskohrvatskom jeziku Lek 84, str. 161-170

 Da bi se proverilo razumevanje nelolgizama, testiran je 21 ispitanik, iz čega se može videti da postoje razni stepeni transparentnosti te leksike.

 

Norma i leksikografija

 

282. nl Pelz, Ivan Dopuna Jezičnom savjetniku Jezik, 5/XXXI (1983/84), str. 155-158

 Daje komentare uz 32 lekseme.

 

Onomastika

 

283. Grković, Milica Onomastička građa u rječniku Vuka Karadžića Vuk 87, str. 149-154

 Komentar navođenja imena, izvora, poređenje dva izdanja rečnika u tom pogledu.

 

284. Jovićević, Radojica Karadžićeva interpretacija ličnih imena u Novom zavjetu Vuk 87, str. 155-164

 Navođenje imena, poređenje odrednica na fonetskom i morfološkom nivou sa crkvenoslovenskim izvornicima.

 

285. Pešikan, Mitar Uz neka Vukova onomastička zapažanja Vuk 87, str. 143-148

 Podsjećanje da Vuk nije propuštao da zabeleži onomastički materijal, osvetljavanje nekih pojava koje se u rečniku pominju.

 

286. Šimunović, Petar Prolegomena za toponomastički rječnik Hrvatske Lek 82, str. 351-358

 Pregled rečnika raznih tipova u Hrvatskoj i toponomastičkih rečnika u drugim sredinama, naglašavanje značaja toponomastičkog rečnika u društvenoj zajednici.

 

287. Smailović, Ismet Bosanskohercegovačka toponimija u Vukovu rječniku Vuk 87, str. 191-202

 Ukazivanje na posebnosti i greške, isticanje činjenice da su bosanskohercegovački toponimi dobro prezentovani u tom rečniku.

 

288. Vuković, Gordana Iz problematike srpskohrvatskih hrematonima Leks 82, str. 43-48

 Analiza 500 naziva za proizvode, određivanje porekla, tvorbenih mogućnosti, morfoloških osobina i komunikativne funkcije.

 

Onomastika i dijalektologija

 

289. Vujičić, Dragomir Prilog poznavanju toponomastičke i druge leksike u Durmitorskom kraju Leks 82, str. 37-42

 Predočavanje bogate leksičke mase, određivanje motivacije i porekla, pokazivanje odraza socio-kulturnih prilika u toj leksici.

 

Onomastika i leksikografija

 

290. Šimundić, Mate Nacrt rječnika osobnih imena hrvatskoga ili srpskoga jezika Lek 82, str. 339-350

 Izveštaj o prikupljanju građe i prikaz rečnika na primeru konstruisanih odrednica.

 

Opšta lingvistika

 

291. Beard, Robert Rešenje jednog leksičkog problema transformativno-generativnim metodom Književnost i jezik, 1977, br. 1, str. 101-104

 Ispituju se imenice koje označavaju korisne proizvode nekih životinja i biljaka (svinjetina, dabrovina, borovina i sl.). Transformativno-generativnom metodom objašnjava se zašto neke kategorije ne mogu da se izvedu.

 

292. Simić, Radoje Reč kao lingvistička jedinica Književni jezik, (1978), god. VII, br. 1, str. 17-23

 Otkrivanje osamostaljivosti reči kao opšteg principa izolacije iz govornog lanca, uz to bitno je i jedinstvo osnove i gramatičkih morfema.

 

293. Tolstoj, Nikita I Uz problem slovenskih leksičkih izoglosa MSC 6, sv. 1, str. 113-121

 Ukazuje se na različite izoglose koje obuhvataju naše dijalekte i druge jezike, ističe se značaj proučavanja materijalne i duhovne kulture zajedno sa proučavanjem jezičkih fakata.

 

294. Vlahović, Plamenka Geneza prvih reči i rečenica u dečjem govoru Prilozi proučavanju jezika, (1965), br. 1, str. 205-214

 Praćenje razvoja devojčice od šest mjeseci do dve godine, izdvajanje perioda silabizacije, spontanog foniranja i oponašanja (do 11 meseci), perioda globalnog izraza (do godine i 4 mjeseca) i period pojave prve reči i rečenice.

 

Prevođenje i leksikologija

 

295. Pavlović-Samurović, Ljiljana O prevođenju španskih termina juglar i juglaresco na srpskohrvatski jezik MSC 11, sv. 3, str. 141-150

 Kod ovih i sličnih reči koje dugo traju u kulturi i doživljavaju promene treba povesti računa o kontekstu u kojem se upotrebljavaju.

 

296. Stojanović, Vojislava Neki aspekti kompenzacije pri prevođenju turcizama sa srpskohrvatskog na rumunski jezik MSC 11, sv. 3, str. 208-216

 Izdvajaju se četiri grupe turcizama: jednaki u oba jezika različitog značenja u dva jezika, zastareli u oba jezika, zastupljeni u jednom, a ne i u drugom jeziku. Opisuju se prevodilački postupci sa svakom od grupa.

 

Pojedinačne reči

 

297. Aleksić, Z Reči i izrazi Naš jezik, IV (1936), str. 89-90

 Navedene su leksičke jedinice iz bačkog i sremskog podunavlja, te Futoga.

 

298. Alerić, Danijel Samoposluživaonica Jezik, 4- 5/XIX, (1971/72), str. 153-154

 Predlaže se taj naziv.

 

299. Alerić, Danijel Može li se riječ samoposluživaonica zamijeniti kraćom riječju Jezik 4/XX, (1972/73), str. 125-126

 “Smatra da zamena rečju “služionica”, kako predlaže M. Šipka, nije dobra.”

 

300. Anđelić, Tatomir Poreklo termina ort u vektorskom računu Naš jezik, n.s. XXIII/1-2 (1977), str. 45- 46

 Reč potiče iz engleskog, a treba izbegavati njenu upotrebu, jer nije dobila široku rasprostranjenost.

 

301. Anić, Vladimir Televizijska riječ šou Jezik, 5/XXI, (1973/74), str. 157-158

 Smatra da je šou nezamenjiva reč.

 

302. Babić, Stjepan O riječi šou Jezik, 5/XXI, (1973/74), str. 158-160

 “Daju se napomene uz Šimundicev i Anićev članak o reči “šou”.”

 

303. Babić, Stjepan Nađena zamjena za body scanner Jezik, 1/XXIX, (1981/82), str. 29-31

 “Zamena je “pretražnik”, a u članku se osuđuje i preterana upotreba engleskih reči uopšte.”

 

304. Babić, Stjepan Grape-fruit Jezik, 3-4/XXIII, (1975/76), str. 120-122

 “Predlaže zamenu “limunika”.”

 

305. Babić, Stjepan Koji naziv da odaberemo za computer Jezik, 3/XVII, (1969/70), str. 89-91

 “Treba odabrati već raširen naziv u praksi - “računalo”.”

 

306. Babić, Stjepan Što je to rižina arpa Jezik, 2/XXXI (1983/84), str. 59-60

 “To je pogrešan naziv umesto koga treba upotrebljavati “neoljuštena riža”.”

 

307. Babić, Stjepan O vrstama žičara Jezik, 5/XXXI (1983/84), str. 150

 Traži se najbolji naziv za žičare sa sedištima i za one koje vuku skijaše.

 

308. Babić, Stjepan Samoposluživaonica Jezik, 1/XXXIV (1986), str. 31

 Podseća da su lingvisti brzo reagovali na pojavu tih prodavnica i davali nazive.

 

309. Babić, Stjepan Priobalni - što je to? Jezik, 1/XI (1963/64), str. 26

 “Pridev je nastao kontaminacijom korektnog prideva “obalni” i nepotrebnog rusizma “pribrežni”.”

 

310. Babić, Stjepan O izvodu i izvatku Jezik, 4/XI (1963/64), str. 117-125

 Odgovor A. Peci u kome autor potvrđuje svoje pređašnje misli.

 

311. Babić, Stjepan Može li se riječju maslac uspješno zamijeniti putar Jezik, 5/XI (1963/64), str. 156- 157

 “U književnom jeziku treba upotrebljavati reč “maslac”, “putar” je leskema iz razgovorne sfere.”

 

312. Babić, Stjepan Jesu li župni i župski sinonimi? Jezik, 4/XII (1964/65), str. 119-120

 Pokazuje se da nisu u pitanju pravi sinonimi.

 

313. Babić, Stjepan Klima-uređaj, klima-postrojenje Jezik, 2/XX, (1972/73), str. 63

 “Najbolje je “klimatizacijski uređaj”.”

 

314. Babić, Stjepan Promjenidbeni nacrt Jezik, 2/XX, (1972/73), str. 63-64

Bez komentara »

No comments yet.

RSS feed for comments on this post. TrackBack URL

Leave a comment

You must be logged in to post a comment.

Napravljeno pomoćuWordPressa