Lingvističke aktuelnosti

Upisano u kategoriju: Časopisi, Broj: 10

 

ARHEOGRAFSKI PRILOZI 22/23. Beograd, 2000/2001, str. 561

 

U izdanju Narodne biblioteke Srbije (Arheografsko odeljenje) izašao je novi dvobroj renomiranoga časopisa Arheogrfski prilozi 22/23 za 2000/2001. godinu koji uređuje prof. dr Aleksandar Mladenović.

            Ovaj dvobroj Arheografskih priloga ima ukupno 561 stranu i njegov sadržaj čine tri rubrike: Članci i rasprave, Hronika i Kritike i prikazi.

Prvi deo poslednjega broja Arheografskih priloga, Članci i rasprave (7–529), sadrži radove pet autora: Radomana Stankovića, Nadežde R. Sindik, Lidije Gavrjušine (Moskva), Radomira D. Petrovića i Elisavete Musakove (Sofija).

Ovo je jedan od retkih časopisa u kojem se daje veći prostor za dataciju srpskih rukopisnih knjiga na osnovu vodenih znakova. Iz broja u broj objavljuju se vodeni znaci iz srpskih srednjovekovnih rukopisnih zbirki uz prateće albume vodenih znakova, što predstavlja pravi raritet na našim prostorima. U prethodnim brojevima Arheografskih priloga, od strane autora R. Stankovića,  datirane su značajne srpske rukopisne zbirke, kao i rukopisne knjige koje se nalaze, sticajem istorijskih i drugih okolnosti,  u mnogim svetskim bibliotekama i muzejima. Tako smo imali priliku da čitamo filigranološke opise srpskih rukopisnih knjiga iz Crkvenog istorijsko-arheološkog muzeja u Sofiji (objavljene u tri nastavka ovoga časopisa), kao i nekoliko većih i manjih zbirki iz naše zemlje: Pećke patrijaršije, Manastira Nikoljca, Manastira Savine, Crkve Sv. Trojice u Bistrici kod Nove Varoši, Eparhije raško-prizrenske, prinovljene rukopisne knjige u zbirci Narodne biblioteke Srbije u Beogradu i dr.

Rad Lidije Gavrjušne Ešče odna russkaja redakcija Žitija sv.Savvy serbskogo  (445–478) donosi još jedan tekst Žitija sv. Save srpskog, nastalog negde krajem  XVII veka u Rusiji. Taj tekst se nalazi u sastavu rukopisnoga zbornika koji se čuva u Naučnoj biblioteci Saratovskog državnog univerziteta u Rusiji. Objavljivanjem ovoga Žitija sv. Save povećava se, po mišljenju autorke, broj ovakvih poznatih tekstova u staroj ruskoj književnosti (ima ih preko 80). Tekst ovoga Žitija  u radu je donet raščitan današnjom ruskom grafijom, a priložene su i fotokopije originalnog autografa.

U rubrici Hronika Aleksandar Mladenović je predstavio nedavno objavljeno fototipsko izdanje knjige koja je pod nazivom Beogradsko četvorojevanđelje (1552) odavno poznata u našoj nauci. Naime, reč je o prvoj štampanoj knjizi u Beogradu pisanoj srpskom redakcijom staroslovenskoga jezika, koja se na našim prostorima dugo upotrebljavala: negde od kraja  X ili od početka XI veka pa sve do polovine XVIII stoleća. Profesor A. Mladenović kaže da je fototipsko izdavanje Beogradskog četvorojevanđelja nesumnjivo od velikoga značaja za srpsku kulturu i nauku. Na osnovu ove knjige saznajemo o našem štamparskom umeću polovinom XVI veka, o starom srpskom crkvenom i književnom jeziku kojim je ona pisana, kao i o raznim pitanjima religijskog, duhovnog karaktera.

Poglavlje Kritike i prikazi (539–557) sadrži tri priloga i to: Evgenija Lj. Nemirovskog, Biljane Jovanović-Stipčević i Dragane Novakov.

Naziv prvoga prikaza je Novыe knigi o knigah (539–547) E. Lj. Nemirovskog. U njemu autor predstavlja časopis Arheografski prilozi od 1. (1979) do 20. knjige (1998). Nemirovski, koji je i sam sarađivao u ovom časopisu,  uz pohvale časopisu, pominje niz imena, tj. stručnjake iz raznih oblasti čiji su radovi objavljivani u Arheografskim prilozima. Autor ističe da je ovo jedan od retkih časopisa u svetu posvećen ćirilskoj arheografiji i da se u pomenutom časopisu objavljuju novi radovi iz slovenske ćirilske arheografije i paleografije, kao i to da se tekstovi u časopisu obično publikuju na jeziku na kojem su pisani. Zasluga za ovakav kvalitet, po autoru, pripada profesoru A. Mladenoviću, koji je ne samo jedan od osnivača ovoga časopisa, nego je i „poznati srpski lingvista”, koji je u nizu svojih radova proučavao jezik i ortografiju prvih južnoslovenskih knjiga štampanih na Cetinju od 1494. do 1495. godine.

Dragana Novakov je napisala prikaz knjige Novo izdanjeSvrljiških odlomaka jevanđelja”  iz XIII veka, koje je priredio Nikola Rodić (555–557). Autorka ističe značaj publikovanja drugoga izdanja ovog spomenika za istoriju srpske pisane reči. Ovim putem Svrljiški odlomci postali su dostupni široj naučnoj javnosti, zainteresovanoj za prošlost ne samo srpskog naroda, već i njegovog književnog i crkvenog jezika u XIII veku. Zasluga za to pripada, naravno, priređivaču N. Rodiću i Etno-kulturološkoj radionici u Svrljigu koja je publikovala ovu zanimljivu knjižicu.

 

Dragana Novakov  (Beograd)

 

 

   

 

Bez komentara »

No comments yet.

RSS feed for comments on this post. TrackBack URL

Leave a comment

You must be logged in to post a comment.

Napravljeno pomoćuWordPressa