Lingvističke aktuelnosti

Upisano u kategoriju: Zbornici, Broj: 11

 

Ljubomir Stojanović: ŽIVOT I DELO. Užice, 2002.

Šta reći o zborniku koji je pred nama?

Pre svega da je to jedna velika knjiga naučnog pamćenja i sećanja na bogato i raznorodno delo Ljubomira Stojanovića. Zbog neprilika u kojima živimo zbornik se pojavio sa dve godine zakašnjenja, a posvećen je 140-godišnjici rođenja i 70-godišnjici smrti Ljubomira Stojanovića. Zbornik je nastao kao rezultat rada na naučnom skupu u rodnom mestu Ljubomira Stojanovića, gde se okupila grupa pregalaca koja je sa ove vremenske distance pristupila i sa više aspekata osvetlila život i delo Ljubomira Stojanovića. Podršku ovom poduhvatu dale su gotovo sve institucije Jugoslavije i Republike Srpske koje se na bilo koji način bave onim naukama i naučnim disciplinama kojima se bavio i Ljubomir Stojanović.

U monografiji Ljubomir Stojanović, život i delo zastupljeno je 29 radova naših istaknutih naučnih radnika (različitih profila i generacija) iz gotovo svih kulturnih centara srpskog jezičkog područja.  Kako je već istaknuto Stojanović je sa Novakovićem bio nastavljač Vuka i Daničića i neophodna spona sa naukom XX veka u liku Aleksandra Belića.

Zbornik je podeljen u tri celine.

Prvi deokao uvodni – sačinjava bogata i opširna bibliografija radova, koju je sačinila Zdravka Radulović, i u kojoj su pored Stojanovićevih radova objavljeni na jednom mestu i radovi o Ljubomiru Stojanoviću.

Drugi deo zbornika naslovljen je – Ljubomir Stojanović i obnova srbistike. Ovaj deo obuhvata 14 radova. U dva rada (P. Milosavljević, M. Kovačević) razmatra se Stojanovićevo mesto u razvoju srbistike, ideološka komponenta njegove akademske besede. Po oceni ove dvojice autora, potpuno drugačijoj od celokupne naše dosadašnje nauke, negira se naučni kontinuitet razvoja srbistike od Vuka preko Daničića, Stojana Novakovića, Ljubomira Stojanovića do Belića, već se iz ovog razvojnog luka osporava rad istaknutih srpskih (Belića) i hrvatskih (V. Jagića) filologa. Lingvistički nivo akademske besede Stojanovićeve izložio je u svome referatu Andrej N. Soboljev, u kome je posebnu pažnju posvetio Stojanovićevoj kritici metode uporedno-istorijskog proučavanja slovenskih jezika. Ovaj rad samo je potvrdio davno izrečenu Belićevu ocenu lingvističkog nivoa Stojanovićeve besede. Autor iznosi pretpostavku da je saznanje o ograničenosti te metode moglo odigrati svoju ulogu u koncentri­sanju Stojanovićevih naučnih interesa u oblasti filološke edicije tekstova. Analizu Stojanovićevih paleoslavističkih pogledra iznetih u Gramatici staroga slovenskoga jezika u poređenju sa Leskinovom dao je u svome radu Milan Stakić. On je konstatovao da ta gramatika „odslikava svoga autora Ljubomira Stojanovića kao vrsnog pedagoga, zanimljivog i jasnog predavača – stručnog i svestranog paleoslavistu za kojeg je bilo malo tajni u nauci o staroslovenskom jeziku onoga vremena”.

Još jedan segment Stojanovićevog rada sagledan je u radu Ljubisava Ćirića, koji je poredio Stojanovićevo i Miklošičevo izdanje starih srpskih povelja. Ovo komparativno proučavanje deset povelja iz knjige Ljubomira Stojanovića Stare srpske povelje i pisma i F. Miklošiča Monumenta serbica, gde su uzete u obzir grafijske, ortografske i jezičke osobine samo su potvrdile u nauci već ranije datu ocenu po kojoj Milošičeva izdanja mogu dobro poslužiti samo istoričarima nacionalne istorije dok Stojanovićeva izdanja mogu bolje poslužiti istoričarima srpskog jezika.

O Stojanoviću kao izdavaču govore radovi Goluba Dobrašinovića i Nikole Rodića. U radu prvog autora izneto je da je uz ostale velike poslove naučne i društvene Ljubomir Stojanović dao i veliki doprinos upoznavanju Vukovih dela: priredio je 8 knjiga narodnih pesama sa preko 150.000 stihova, sedam tomova Vukove prepiske sa oko 400 korespondencija, blizu 3.500 hiljade pisama na 6.375 strana, preveo s nemačkog Montenegro und die Montenegriner i najzad svoj rad krunisao knjigom o Vuku. Golub Dobrašinović, naš poznati vukolog, u prilogu je naveo citate koji se odnose na izdanja Vukovih dela, a koje je Ljubomir Stojanović u pismima uputio Vatroslavu Jagiću (oko 40).

Nedavno preminuli kolega Nikola Rodić svoj rad posvetio je istorijatu nastanka fotolitografskog izdanja Miroslavljevog jevanđelja na kome je Stojanović radio u Beču 1897. godine. Autor opisuje taj rad na osnovu prepiske Ljubomira Stojanovića i njegovog prijatelja i saradnika Pere Đorđevića tokom 1896. i 1897. godine.

Ćiriličkim natpisima iz Dalmacije bavio se u svom radu Milenko Pekić, istakavši da je Stojanović u delu Stari srpski zapisi i natpisi objavio deo natpisa iz manastira Krupe a ostale (za koje se pretpostavlja da ih je bilo najmanje 400) nije objavio. U ovom svom radu Pekić je prvi put kritički objavio dva natpisa manastira Krke i ukazao na potrebu očuvanja srpskih ćiriličkih natpisa u Dalmaciji.

Akcentom Vrnjaca, tragom Stojanovićevih dijalektoloških beležaka bavi se u svom radu Radosav Đurović, narodnim jezikom u poveljama cara Stefana Uroša u izdanju Ljubomira Stojanovića bavi se Mirjana Ilić. Posebno su zanimljiva tri rada posvećena gramatikama srpskog jezika Ljubomira Stojanovića. U svom radu autorka Stana Ristić predstavlja gramatički model opisa srpskog književnog jezika Ljubomira Stojanovića i njegove filološke poglede u vezi sa pitanjima razvoja stabilizacije i normiranja srpskog književnog jezika. Stojanovićeve poglede o upotrebi glagolskih oblika detaljno razmatra Sreto Tanasić, a o Ljubomiru Stojano­viću i njegovim purizmima u srpskom jeziku govori se u radu Aleksandra Milanovića.

Treći deo zbornika posvećen je Ljubomiru Stojanoviću i kulturnom nasleđu. Ovoj temi posvetilo je svoje radove 14 autora. Temu natpisa i zapisa u savremenom kulturnom i književnom kontekstu obradio je Branko Letić, Njegoševom Gorskom vijencu  u jezičkim i leksičko-semantičkim temeljima Ljubomira Stojanovića svoj rad posvetio je Branislav Ostojić, o Ljubomiru Stojanoviću i Stojanu Novakoviću i njihovoj saradnji sa čeških naučnicima oko izdanja srpskih spomenik pisao je Vaso Milinčević, o Ljubomiru Stojanoviću kao političaru piše Bogumil Hrabak, o Stojanoviću kao književnom kritičaru Miomir Milenković, o značaju Stojanovićevog dela za istorijsku nauku Nedeljko Radosavljević, o Stojanovićevom i Novakovićevom radu na katalogu narodne biblioteke Duško Barać, o poklon biblioteci Ljubomira Stojanovića na katedri za srpski jezik Filološkog fakulteta u Beogradu Anđelka Milojković i najzad o etnografskim i onomastičkim aspektima studije Staro Užice Ljubomira Stojanovića kolega Vidan Nikolić, koji je takođe autor uvodne reči u ovaj zbornik.

 

Brankica Čigoja (Beograd)

 

 

Bez komentara »

No comments yet.

RSS feed for comments on this post. TrackBack URL

Leave a comment

You must be logged in to post a comment.

Napravljeno pomoćuWordPressa