Lingvističke aktuelnosti

Upisano u kategoriju: Osvrti, Knjige, monografije, Broj: 17

 

Ana Jovanović: STUDENT AND TEACHER ATTITUDES IN FOREIGN LANGUAGE INSTRUCTION. Belgrade, Andrejević Endowment, 2009, 115 p.

 

 

Studija Ane Jovanović Stavovi učesnika u nastavi stranih jezika, rezultat je aktivnih višegodišnjih istraživanja na Katedri za Iberijske studije Filološkog fakulteta u Beogradu. Rukopis je odbranjen kao doktorska disertacija septembra 2008. na Fakultetu univerziteta Purdue, West Lafayette, Indiana, SAD.

Monografija je podeljena u tri osnovna dela u skladu sa primenjenom metodologijom: studije slučaja, upitnik i ’etnografija’. Kao studija slučaja analiziraju se rezultati aktuelne reforme obrazovanja primenjene na Katedri za Iberijske studije Filološkog fakulteta u Beogradu. Upitnik se bavi stavovima predavača i studenata prema nastavi jezika, njihovom percepcijom nastave španskog jezika na ovom odseku i njihovim motivacionim nivoima za nastavu, odnosno učenje jezika. Primenjena analiza je pokazala da razlike između otkrivenog stava i perceptivnih faktora nemaju nikakav uticaj na motivacioni nivo studenata. U stvari, odnosi između stavova, percepcija i motivacije za učenje jezika otkriveni su tek posle analize kvalitativnih podataka iz intervjua, posmatranja časova i beležaka sa ’terena’: tako se pokazalo kako se studentski i nastavnički stavovi i percepcije kreiraju u okviru lokalnog kulturnog miljea. Predavački profili se uglavnom izdvajaju preko predavačkog emocionalnog angažovanja u nastavnu aktivnost.

Autorka u svom istraživanju sledi anglosaksonske tradicije u metodici nastave stranog jezika, u čijem je okviru još uvek nedovoljno istraživanja odnosa profesora i studenata. Pokazalo se da je ova interakcija od velikog značaja jer konflikti na relaciji učenik – nastavnik mogu negativno da utiču na proces učenja stranog jezika. Interdisciplinarno polje primenjene lingvistike zahtevalo je da se nastavnici i učenici sagledaju kao aktivni učesnici na čije aktivnosti deluju njihova psihološka intelektualna i afektivna iskustva. Primenjena teorija ’situated knowledge’ pokazuje da znanje uključuje iskustvo prakse pre nego samo akumulisanje informacija, tako su i participacija i kontekst kritični za ljudsku kogniciju. Ove teorijske postavke zahtevaju istraživanje u prirodnim okolnostima kao što je dugotrajno kvalitativno istraživanje zasnovano na principima ’etnografske’ metodologije. Naime, ovaj pristup omogućava opservaciju, deskripciju i interpretaciju ponašanja u celini, za razliku od rezultata dosadašnjih istraživanja u primenjenoj lingvistici koja su se zasnivala uglavnom na kvantitativnim metodama. Postojeći rezultati sličnih kvalitativnih istraživanja retko kada predstavljaju dugotrajni angažman u terenskom radu.

Osnovne metodološke postavke u radu predstavlja primena kvalitativnog istraživanja, triangulacije (intervjui, opservacije, pregled, terenske beleške), uvođenje više istraživača i ispitanika i ’gusti’ opis (termin Kliforda Gerca). Istraživanje je trajalo 16 meseci (mart 2007–juni 2008), obavljeno je 28 dubinskih intervjua sa profesorima i studentima, što iznosi 36 časova snimljenog audio materijala.

Uvodno poglavlje studije posvećeno je pregledu postojeće literature, slede pregled i analiza studije slučaja – nastavne metodologije na Katedri za Iberijske studije. Opisani su i analizirani nastavna metoda prema godinama osnovnih četvorogodišnjih studija. U tom cilju prikazani su nastavni programi, udžbenici i drugi nastavni materijali kao i dva dubinska intervjua vođena sa koordinatorima kursa. Sledeće poglavlje sadrži analizu podataka dobijenih metodom upitnika (profesorske i studentske stavove o učenju drugog jezika, njihovu percepciju nastavne metodologije i motivaciju za učenje i nastavu španskog jezika). Završni deo studije posvećen je prezentaciji rezultata dobijenih ’etnografskim’ radom na terenu (odnosno u fakultetskoj nastavi), odnosno profesorskom i studentskom percepcijom radnog okruženja, sledi sinteza percepcije i prakse (porede se studentska i profesorska percepcija).

Posebno se analiziraju interaktivni i participativni elementi u nastavi stranog jezika: komunikativni pristup ima naglasak na govor i slušanje, ali zahteva raznovrsnost nastavnih aktivnosti i aktivniju ulogu studenta. Ipak, kako autorka s pravom ističe, nametanje kontrasta između tradicionalnog i komunikativnog pristupa predstavlja svojevrsno pojednostavljivanje problema.

U studiji je istaknut značaj kvalitativnih istraživanja i dugotrajnog angažmana u istraživačkom kontekstu: podaci dobijeni primenom upitnika ne mogu se razumeti u potpunosti ako se u analizu ne uključe i opšti društveni i politički faktori. Motivacije za učenje stranog jezika mogu se sagledati samo uvidom u to kako se studentski i profesorski stavovi stvaraju u okviru lokalnog kulturnog miljea.

Studiju Ane Jovanović odlikuje savremen interdisciplinaran pristup i impresivno poznavanje relevantne anglosaksonske lingvističke literature. Napisana i objavljena na engleskom jeziku, ova lingvistička monografija trebalo bi da bude od ključne važnosti svima koji se bave primenjenom lingvistikom i nastavom stranih jezika na univerzitetskom nivou.

 

Biljana Sikimić (Beograd)

 

Bez komentara »

No comments yet.

RSS feed for comments on this post. TrackBack URL

Leave a comment

You must be logged in to post a comment.

Napravljeno pomoćuWordPressa